دلالت های پداگوژیکی یادگیری مبتنی بر بازی در تعدیل اضطراب تحصیلی و ارتقای انگیزش و درگیری شناختی دانش آموزان

پژوهش مروری حاضر با هدف تبیین سازوکارهای روان شناختی و پداگوژیکی بازی های آموزشی در جهت ارتقای انگیزش درونی، تعمیق درگیری تحصیلی فراگیران و تعدیل اضطراب در بافتار مدارس تدوین یافته است. در پارادایم های متاخر روان شناسی یادگیری و علوم تربیتی، رویکرد یادگیری مبتنی بر بازی به مثابه راهبردی دگرگون ساز در گذار از آموزش های ایستا به محیط های پویا و تعاملی تلقی می شود. در این مقاله، با کاربست روش شناسی مروری-تحلیلی، ادبیات نظری و شواهد تجربی مرتبط مورد سنتز و واکاوی انتقادی قرار گرفت. یافته ها حاکی از آن است که تلفیق بازی های آموزشی با فرایند یاددهی-یادگیری، با فراهم سازی بستری کم تنش، ارتقای عاملیت یادگیرنده و ارائه بازخوردهای تکوینی آنی، نه تنها متغیرهای انگیزشی و مشارکت فعال کلاسی را تقویت می کند، بلکه نقش موثری در کاهش سطح بازداری ها و اضطراب عملکردی فراگیران—به ویژه در حوزه های مفهومی انتزاعی نظیر علوم پایه و ریاضیات—ایفا می نماید. تبیین این پدیده بر مبنای چارچوب های نظری مستحکمی چون نظریه اجتماعی-فرهنگی ویگوتسکی، سازنده گرایی شناختی پیاژه و الگوهای تقویت رفتارگرایی صورت بندی می شود که بر نقش تعامل نمادین و ایمنی روان شناختی در تسهیل ادراک معنا تاکید دارند. این کارآمدی پداگوژیکی در هر دو بستر حضوری و محیط های یادگیری دیجیتال تداوم داشته و دلالت های مستقیمی برای طراحان برنامه درسی، معلمان و سیاست گذاران در راستای بازآرایی شیوه های آموزش و ارزشیابی به همراه دارد. در مجموع، بازی های آموزشی به مثابه ابزاری چندبعدی، بستر لازم را جهت بهینه سازی کیفیت زیسته یادگیری و ارتقای بهزیستی روان شناختی دانش آموزان در بستر نظام آموزشی فراهم می سازند.