تبیین نقش میانجی گر خودانضباطی در رابطه با خودکارآمدی تحصیلی و کاهش رفتارهای تعلل ورزانه در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش میانجی گر خودانضباطی در رابطه بین خودکارآمدی تحصیلی و کاهش رفتارهای تعلل ورزانه در دانش آموزان انجام شده است. تعلل ورزی تحصیلی به عنوان یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی، پیامدهای منفی چشمگیری بر عملکرد تحصیلی و سلامت روانشناختی دانش آموزان دارد. پژوهش های پیشین نشان داده اند که خودکارآمدی تحصیلی رابطه منفی معناداری با تعلل ورزی دارد، اما سازوکارهای واسطه ای این رابطه کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. در چارچوب نظریه شناختی-اجتماعی بندورا و مدل خودتنظیمی، خودانضباطی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی خودتنظیمی، می تواند نقش میانجی گر مهمی در این رابطه ایفا کند. مرور نظام مند پژوهش های انجام شده نشان می دهد که خودکارآمدی تحصیلی از طریق تقویت باورهای خودانضباطی، به کاهش رفتارهای تعلل ورزانه منجر می شود. خودانضباطی با ایجاد توانایی در جهت دهی به رفتار، مدیریت زمان و پایداری در انجام تکالیف، مسیر تاثیر خودکارآمدی بر کاهش تعلل ورزی را تسهیل می کند. نتایج این مطالعه نشان می دهد که خودانضباطی نه تنها به طور مستقیم با تعلل ورزی رابطه منفی دارد، بلکه به عنوان متغیر میانجی، بخشی از تاثیر خودکارآمدی تحصیلی بر کاهش رفتارهای تعلل ورزانه را تبیین می کند. بر اساس یافته ها، طراحی برنامه های مداخله ای مبتنی بر تقویت هم زمان خودکارآمدی تحصیلی و مهارت های خودانضباطی، می تواند راهکار موثری برای کاهش تعلل ورزی تحصیلی در دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

خودانضباطی ، خودکارآمدی تحصیلی ، تعلل ورزی تحصیلی ، خودتنظیمی ، دانش آموزان