نقش آموزش برخط در انگیزش یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

گسترش فناوری های نوین ارتباطی و توسعه بسترهای آموزش دیجیتال، الگوهای متعارف یاددهی–یادگیری را در دوره ابتدایی با دگرگونی های قابل توجهی مواجه ساخته است. آموزش برخط به عنوان یکی از مهم ترین اشکال یادگیری الکترونیکی، ظرفیت آن را دارد که از طریق دسترسی انعطاف پذیر به محتوای آموزشی، بهره گیری از منابع چندرسانه ای، تنوع بخشی به فعالیت های یادگیری و فراهم سازی فرصت های بازخورد مستمر، بر انگیزش یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با رویکرد مروری، به بررسی رابطه میان مشارکت در کلاس های مجازی، انگیزش تحصیلی و میزان پیشرفت یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی می پردازد. مرور مطالعات نشان می دهد که کیفیت طراحی آموزشی، سطح تعامل آموزشی، حضور فعال معلم، تناسب محتوای دیجیتال با ویژگی های رشدی کودکان و میزان حمایت خانواده، از مهم ترین عوامل تعیین کننده اثربخشی آموزش مجازی در این دوره تحصیلی هستند. در مقابل، محدودیت تعاملات اجتماعی و هیجانی، کاهش تمرکز و توجه پایدار، خستگی ناشی از استفاده مداوم از نمایشگرها، نابرابری در دسترسی به تجهیزات و اینترنت و وابستگی بیشتر کودکان به حمایت والدین می تواند از کیفیت یادگیری بکاهد. همچنین، یافته ها نشان می دهد که آموزش برخط در صورتی می تواند به ارتقای خودکارآمدی تحصیلی، مشارکت فعال و بهبود عملکرد یادگیری منجر شود که از الگوهای تدریس تعاملی، فعالیت های متناسب با سن، بازخورد به موقع و محتوای چندرسانه ای هدفمند بهره گرفته شود. بر این اساس، استفاده از الگوهای یادگیری ترکیبی و ایجاد توازن میان آموزش حضوری و آموزش دیجیتال می تواند زمینه مناسب تری برای حفظ انگیزش، تقویت مشارکت و دستیابی به پیامدهای تحصیلی مطلوب در دانش آموزان دوره ابتدایی فراهم سازد.