علل آمار طلاق در استان کهگیلویه و بویراحمد، مقایسه شهرستان ها و راهکارهای فلسفی پیشگیری

استان کهگیلویه و بویراحمد در سال های اخیر با روندی نگران کننده در حوزه خانواده مواجه بوده است: کاهش هم زمان نرخ ازدواج و افزایش نرخ طلاق. بر اساس آمار ثبت اسناد استان، طلاق در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹ رشد ۱۹ درصدی داشته، در حالی که ثبت ازدواج حدود شش درصد کاهش یافته است؛ در بازه ده ساله ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ نیز ازدواج ۳۶ درصد کاهش و طلاق ۲۸ درصد افزایش نشان می دهد. گزارش های تازه تر از افزایش ۱۵ درصدی دیگر و نزدیک شدن آمار استان به میانگین کشوری حکایت دارند. با این حال، بررسی تطبیقی نشان می دهد این استان از نظر نسبت طلاق به ازدواج، در سال های گذشته در میان استان های کم طلاق تر کشور قرار داشته و روند صعودی درون استانی، نه صرفا رتبه ملی، کانون اصلی نگرانی است. همچنین یافته های جدید نشان می دهد بخشی از این افزایش آماری ناشی از ثبت رسمی «طلاق های تنفیذی» (جداشدگی های عرفی پیشین) است، نه لزوما افزایش واقعی فروپاشی خانواده های تازه؛ نکته ای که تفسیر آمار خام را نیازمند احتیاط روش شناختی می کند. پژوهش حاضر با روش تحلیل اسنادی و مروری، وضعیت آماری استان را در پرتو داده های موجود بررسی می کند و در غیاب آمار رسمی منتشرشده شهرستانی، یک الگوی برآوردی کیفی برای مقایسه نسبی شهرستان های تابعه (بویراحمد، گچساران، کهگیلویه، دنا، باشت، چرام، بهمئی و لنده) بر اساس شاخص های جمعیتی و ساختاری ارائه می دهد. علل این پدیده در سه سطح اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی و ساختاری دسته بندی شده و در بخش پایانی، به جای رویکردهای صرفا حقوقی یا روان شناختی رایج، چهار چارچوب فلسفی جایگزین برای پیشگیری از فروپاشی خانواده پیشنهاد می شود: اخلاق فضیلت محور ارسطویی، رویکرد اگزیستانسیالیستی، جماعت گرایی مک اینتایری، و پدیدارشناسی تجربه زیسته زوجین. یافته ها نشان می دهد صرف افزایش تسهیلات ازدواج یا مشاوره حقوقی، بدون توجه به خلا فلسفی-اخلاقی دوران گذار جامعه عشیره ای به مدرنیته، راهکاری ناکافی خواهد بود.