واکاوی چالش های ساختاری و پداگوژیک در استقرار تدریس کاوشگرانه علوم تجربی مبتنی بر پارادایم ساخت گرایی در مقطع ابتدایی

زمینه و هدف: آموزش علوم تجربی در مقطع ابتدایی، شالوده اصلی پرورش تفکر انتقادی و روحیه کاوشگری در کودکان به شمار می رود. گرچه گذار از الگوهای انفعالی به سمت رویکردهای نوین نظیر ساخت گرایی—که بر محوریت فراگیر در ساخت معنا، یادگیری تعاملی و پیوند مفاهیم با واقعیت تاکید دارد—در دستور کار نظام های تربیتی قرار گرفته، اما اجرای آن در سطح مدارس با موانع متعددی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف ارزشیابی و تحلیل جامع موانع اجرایی کلاس های علوم مبتنی بر الگوی ساخت گرایی از منظر آموزگاران ابتدایی انجام گرفته است.روش شناسی/رویکرد مفهومی: این مطالعه با اتخاذ رویکرد اسنادی و مرور تحلیلی-سنتزی به بررسی انتقادی مستندات علمی، گزارش های آموزشی و ادبیات پژوهشی موجود پرداخته تا موانع کلیدی پیش روی استقرار این پارادایم را صورت بندی نماید.یافته ها: تحلیل مستندات علمی آشکار می سازد که آموزگاران در مسیر اجرای تدریس ساختن گرایانه با منظومه ای درهم تنیده از چالش ها روبرو هستند؛ از جمله تراکم بالای کلاس ها، محدودیت شدید زمان و تجهیزات آزمایشگاهی، حجم سنگین کتب درسی و فشارهای ناشی از شیوه سنجش سنتی. علاوه بر این، فقدان دوره های توانمندسازی تخصصی و ناهماهنگی میان باورهای ذهنی سنتی برخی آموزگاران با الزامات ساخت گرایی، از دیگر چالش های بنیادین به شمار می روند.نتیجه گیری: گذار موفق به تدریس ساختن گرایانه نیازمند بازطراحی ساختاری، اصلاح شیوه های ارزشیابی، تامین تجهیزات کاربردی و ارائه پشتیبانی های مداوم پداگوژیک از آموزگاران است. نتایج این بررسی بر ضرورت تجدیدنظر در سیاست های برنامه ریزی درسی و ارتقای شایستگی های عملی آموزگاران تاکید دارد.