تاثیر اجرای ارزشیابی توصیفی بر مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری در مدارس ابتدایی

گذار از نظام سنتی ارزشیابی کمی به سمت نظام ارزشیابی کیفی-توصیفی یکی از مهم ترین اصلاحات ساختاری در نظام آموزش و پرورش دوره ابتدایی به شمار می رود. هدف بنیادین این پژوهش مروری-تحلیلی، تبیین و واکاوی جامع تاثیرات اجرای الگوی ارزشیابی توصیفی بر ابعاد گوناگون مشارکت فعال دانش آموزان دوره ابتدایی در فرایند یاددهی-یادگیری است. در چارچوب نظریه های ساختن گرایی و یادگیری اجتماعی-شناختی، ارزشیابی توصیفی نه به عنوان ابزاری برای سنجش پایان خط، بلکه به منزله فرایندی پویا، تکوینی و هدایت کننده تعریف می شود که از طریق بازخوردهای سازنده و مستمر، زمینه درگیری عمیق فراگیران را مهیا می سازد. روش پژوهش حاضر از نوع مروری-اسنادی و کتابخانه ای است که با تکیه بر تحلیل کیفی متون تخصصی، مدل های نظری و یافته های تجربی مستخرج از اسناد علمی داخلی و بین المللی تدوین شده است. نتایج سنتز داده ها نشان می دهد که حذف نظام نمره دهی کمی و جایگزینی آن با بازخوردهای توصیفی توام با خودارزیابی و پوشه کار، تاثیر معناداری بر کاهش اضطراب امتحان، ارتقای انگیزش درونی و افزایش چشمگیر ابعاد سه گانه مشارکت تحصیلی اعم از رفتاری، عاطفی و شناختی دارد. علاوه بر این، بسترسازی برای عاملیت فراگیران در شناسایی خطاها و اصلاح مسیر شناخت، پیشرفت تحصیلی پایدار و تقویت مهارت های فراشناختی را به همراه می آورد. با این حال، تحقق کامل اهداف این نظام نیازمند توانمندسازی مستمر معلمان در طراحی سنجه های کیفی، کاهش تراکم کلاسی و فرهنگ سازی در سطح جامعه و اولیا است.