نقش هوش مصنوعی در تقویت شایستگی خودارزیابی و خودتنظیمی یادگیری دانش آموزان

خودارزیابی یکی از مولفه های اساسی یادگیری اثربخش است که به دانش آموزان کمک می کند عملکرد خود را به صورت آگاهانه بررسی کنند، میزان پیشرفت خود را در مقایسه با اهداف آموزشی بسنجند و برای رفع کاستی های یادگیری تصمیم های مناسب اتخاذ کنند. گسترش فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی، چشم اندازهای تازه ای را برای بازتعریف فرایندهای ارزیابی آموزشی و تقویت نقش فعال یادگیرنده در این فرایند ایجاد کرده است. سامانه های هوشمند با بهره گیری از تحلیل داده های یادگیری، پردازش پاسخ های دانش آموزان، تشخیص الگوهای عملکردی و تولید بازخورد متناسب با نیازهای فردی، می توانند زمینه ای فراهم کنند تا دانش آموز به جای دریافت صرف نتایج ارزیابی، در تفسیر عملکرد و اصلاح مسیر یادگیری خود نیز مشارکت داشته باشد. این قابلیت ها می توانند به افزایش آگاهی فراشناختی، تشخیص نقاط قوت و ضعف، هدف گذاری آموزشی و تقویت مسئولیت پذیری یادگیرنده منجر شوند. با این حال، اثربخشی هوش مصنوعی در این حوزه صرفا به قابلیت های فنی آن وابسته نیست و عواملی همچون کیفیت بازخورد، میزان مشارکت فعال دانش آموز، سواد دیجیتال، نقش هدایتگر معلم و رعایت ملاحظات اخلاقی و تربیتی نیز در آن تاثیرگذار هستند. پژوهش حاضر با تمرکز بر ظرفیت های آموزشی هوش مصنوعی، به بررسی چگونگی بهره گیری از ابزارهای هوشمند برای توسعه توانایی دانش آموزان در پایش، تحلیل و اصلاح عملکرد تحصیلی خود می پردازد. همچنین، پیامدهای استفاده از این فناوری در ارتقای استقلال یادگیری، تقویت مهارت های فراشناختی و شکل گیری نگرش مسئولانه نسبت به فرایند یادگیری مورد توجه قرار می گیرد. بر این اساس، استفاده هدفمند و تربیتی از هوش مصنوعی می تواند خودارزیابی را از یک فعالیت صرفا سنجشی به فرایندی پویا برای یادگیری مستمر و بهبود عملکرد تبدیل کند.