بررسی رابطه خودپنداره تحصیلی با اضطراب و عملکرد در دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه خودپنداره تحصیلی با اضطراب و عملکرد در دانش آموزان انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش، تبیین ماهیت و شدت روابط میان این سه سازه و شناسایی نقش خودپنداره تحصیلی به عنوان متغیر واسطه ای در رابطه اضطراب و عملکرد تحصیلی است. روش پژوهش، کتابخانه ای و مبتنی بر بررسی نظام مند منابع علمی معتبر در حوزه روان شناسی تربیتی و فراتحلیل های بین المللی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اضطراب با عملکرد تحصیلی رابطه منفی اما بسیار کوچک دارد (r = -۰.۰۶) و این رابطه در حوزه علوم پایه ناچیز است . در مقابل، اضطراب با خودپنداره تحصیلی رابطه منفی و قابل توجه تری دارد (r = -۰.۲۵)و با ترک تحصیل رابطه مثبت نشان می دهد (r = ۰.۱۱). یافته های پژوهش های داخلی نیز حاکی از آن است که خودپنداره تحصیلی به طور منفی و معنادار اضطراب مدرسه و اضطراب امتحان را پیش بینی می کند و با عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معنادار دارد . بر اساس یافته ها، خودپنداره تحصیلی نه تنها پیش بینی کننده مستقیم عملکرد تحصیلی است، بلکه به عنوان یک مکانیسم واسطه ای، اثر اضطراب بر عملکرد و تداوم تحصیلی را تعدیل می کند. در نتیجه گیری، پیشنهاد می شود که مداخلات آموزشی و مشاوره ای بر تقویت خودپنداره تحصیلی به عنوان راهکاری موثر برای کاهش اضطراب و بهبود عملکرد دانش آموزان متمرکز شوند.واژگان کلیدی: خودپنداره تحصیلی، اضطراب، عملکرد تحصیلی، دانش آموزان، فراتحلیل