بررسی جایگاه طرح مسئله در کتاب های درسی ریاضی دوره دوم متوسطه

طرح مسئله در آموزش ریاضی تنها به معنای ارائه یک پرسش برای رسیدن به پاسخ عددی یا جبری نیست، بلکه فرایندی برای شکل گیری تفکر، تشخیص روابط، انتخاب راهبرد و تولید ایده های ریاضی به شمار می رود. کتاب درسی نیز به عنوان یکی از اصلی ترین منابع یاددهی و یادگیری، نقش مهمی در چگونگی مواجهه دانش آموزان با مسئله و تجربه آنان از فرایند حل و تولید مسئله دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه طرح مسئله در کتاب های درسی ریاضی دوره دوم متوسطه انجام شده است. روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد توصیفی تحلیلی بود و واحدهای مرتبط با مسئله، پرسش، فعالیت، مثال، تمرین و موقعیت های مسئله محور مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان دادند که اگرچه مسئله در بخش های مختلف کتاب های درسی حضور قابل توجهی دارد، سهم فعالیت هایی که دانش آموز را به تولید، تغییر، تکمیل یا بازسازی مسئله دعوت می کنند، در مقایسه با فعالیت های مبتنی بر حل مسائل از پیش تعیین شده محدودتر است. همچنین ظرفیت مناسبی برای گسترش مسائل باز، موقعیت های واقعی، چندراه حلی و فعالیت های مرتبط با توضیح و اصلاح صورت مسئله وجود دارد. بر پایه یافته ها، توجه هدفمندتر به طرح مسئله می تواند به تقویت تفکر انتقادی، خلاقیت، استدلال ریاضی و استقلال یادگیرنده کمک کند و زمینه استفاده موثرتر معلمان از کتاب درسی را فراهم سازد.واژگان کلیدی: طرح مسئله، آموزش ریاضی، کتاب درسی، تفکر ریاضی، حل مسئله، تحلیل محتوا، یادگیری فعال