تحلیل پدیده «اعتماد بیش از حد به هوش مصنوعی» در فرایند یادگیری دانش آموزان

گسترش سریع ابزارهای هوش مصنوعی در محیط های آموزشی، شیوه دسترسی دانش آموزان به اطلاعات، حل مسائل، انجام تکالیف و تولید محتوای درسی را دستخوش تغییر کرده است. در کنار ظرفیت هایی مانند شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد فوری و تسهیل دسترسی به منابع، شکل گیری نوعی اعتماد افراطی به پاسخ ها و پیشنهادهای سامانه های هوشمند می تواند فرایند یادگیری عمیق را با اختلال مواجه کند. مسئله زمانی جدی تر می شود که یادگیرنده بدون بررسی اعتبار پاسخ، مقایسه منابع، استدلال شخصی یا تلاش برای حل مسئله، خروجی هوش مصنوعی را به عنوان پاسخ نهایی بپذیرد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ابعاد و پیامدهای این پدیده در فرایند یادگیری دانش آموزان و شناسایی راهکارهای تربیتی و آموزشی برای مدیریت آن انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه و تحلیل منابع علمی و آموزشی مرتبط با هوش مصنوعی، یادگیری، تفکر انتقادی، سواد دیجیتال و اخلاق فناوری است. یافته های تحلیلی نشان می دهد اعتماد بیش از حد به هوش مصنوعی می تواند با کاهش مشارکت شناختی، تضعیف مهارت ارزیابی اطلاعات، وابستگی به پاسخ آماده، کاهش فرصت خطا و اصلاح، افت خودتنظیمی و تغییر نقش دانش آموز از یادگیرنده فعال به مصرف کننده محتوا همراه شود. بر این اساس، مسئله اصلی آموزش وپرورش نباید حذف هوش مصنوعی از فرایند یادگیری، بلکه ایجاد الگوی استفاده هدایت شده، انتقادی و مسئولانه از آن باشد.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، یادگیری دانش آموزان، اعتماد بیش از حد، تفکر انتقادی، سواد هوش مصنوعی، یادگیری فعال، آموزش وپرورش