مدرسه به مثابه ی صحنه ی بداهه پردازی تربیتی؛ ظرفیت های نادیده ی بی نظمی خلاق

پژوهش حاضر با هدف واکاوی مفهوم «مدرسه به مثابه ی صحنه ی بداهه پردازی تربیتی» و شناسایی ظرفیت های نادیده ی بینظمی خلاق در فرآیند آموزش و یادگیری انجام شده است. روش پژوهش، کتابخانه ای و مبتنی بر تحلیل و ترکیب یافته های پژوهشی موجود در حوزه های بداهه پردازی آموزشی، خلاقیت و برنامه ریزی درسی است. یافته ها نشان می دهد که نظام های آموزشی معاصر با تاکید افراطی بر ساختار، برنامه ریزی دقیق و کنترل پذیری، از ظرفیت های بینظمی خلاق و بداهه پردازی تربیتی غافل مانده اند. در مقابل، رویکرد «بداهه پردازی منضبط» (disciplined improvisation) به عنوان راهبردی برای مدیریت پارادوکس میان ساختار و خلاقیت معرفی شده است که در آن معلمان با حفظ چارچوب های آموزشی، فضایی برای ظهور ایده های نو و یادگیری های غیرمنتظره فراهم می آورند. نتایج پژوهش نشان می دهد که بداهه پردازی تربیتی می تواند به افزایش خودکارآمدی دانش آموزان، تقویت خلاقیت و تفکر واگرا، و شکل گیری یادگیری مشارکتی و هم آفرینانه منجر شود. همچنین، «بینظمی خلاق» به عنوان فضایی برای شکوفایی ظرفیت های نادیده ی یادگیرندگان، نیازمند بازتعریف نقش معلم از کنترل گر به تسهیل گر و تغییر نگرش نسبت به خطا و عدم قطعیت در کلاس درس است.واژگان کلیدی: بداهه پردازی تربیتی، بینظمی خلاق، مدرسه، برنامه ی درسی، خلاقیت