نسبت سکوت کلاسی با پرورش خلاقیت و تخیل؛ از سر و صدای آموزشی تا گوشسپاری معنادار

پژوهش حاضر با هدف بررسی نسبت میان سکوت کلاسی و پرورش خلاقیت و تخیل در فرایند یادگیری انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش، بازتعریف سکوت در کلاس درس از یک پدیده منفی و نشانه انفعال به عنصری پویا و معنادار در فرایند تعلیم و تربیت است. روش پژوهش از نوع کتابخانه ای و با رویکرد تحلیلی-توصیفی انجام شده و با مرور منابع معتبر بین المللی، کارکردهای چندگانه سکوت در محیط های آموزشی بررسی گردیده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سکوت کلاسی کارکردهای متنوعی دارد و در پژوهشی تاکید شده که سکوت می تواند «فضا و زمانی برای خلاقیت و یادگیری» باشد و همچنین «شکلی از مشارکت» در کلاس محسوب شود. همچنین یافته ها حاکی از آن است که سکوت به عنوان «زمان تفکر و درونی سازی اندیشه ها» و «گوش سپاری معطوف و اصیل» نقش اساسی در شکل گیری خلاقیت و تخیل ایفا می کند. در مقابل، سر و صدای آموزشی که عمدتا بر مشارکت کلامی و پاسخ گویی سریع تاکید دارد، می تواند فضای لازم برای تامل عمیق و پرورش تفکر واگرا را محدود سازد. نتایج پژوهش نشان می دهد که حرکت از «سر و صدای آموزشی» به سوی «گوش سپاری معنادار»، مستلزم بازنگری در مفهوم مشارکت کلاسی و پذیرش سکوت به عنوان عنصری سازنده در فرایند یادگیری است. روش های تدریس فعال که فضایی امن برای سکوت تاملی فراهم می آورند، می توانند ضمن حفظ پویایی کلاس، زمینه را برای پرورش خلاقیت و تخیل دانش آموزان مهیا سازند.واژگان کلیدی: سکوت کلاسی، خلاقیت، تخیل، مشارکت کلاسی، گوش سپاری معنادار