پرورش حس تعجب و کنجکاوی در دوره ی تکرار و یکنواختی برنامه های درسی

پژوهش حاضر با هدف بررسی راهبردهای پرورش حس تعجب و کنجکاوی در دانش آموزان دوره ابتدایی در مواجهه با یکنواختی برنامه های درسی انجام شده است. با توجه به کاهش چشمگیر کنجکاوی طبیعی کودکان در دوران مدرسه و شیوع احساس خستگی و بی علاقگی در کلاس های درس، این پژوهش به روش کتابخانه ای و مرور نظام مند منابع علمی شامل مقالات پژوهشی، کتب تخصصی و اسناد آموزشی در بازه زمانی ۱۹۸۵ تا ۲۰۲۶ صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان داد که کنجکاوی به عنوان یک هیجان معرفتی (epistemic emotion) نقش کلیدی در یادگیری عمیق ایفا می کند و کاهش آن با روش های سنتی و پاسخ محور ارتباط مستقیم دارد. راهبردهای موثر برای پرورش کنجکاوی شامل استفاده از دیوار پرسش ها (Wonder Wall)، فعالیت های سه پرده ریاضی (۳-Act Tasks)، یادگیری مبتنی بر پدیده، طراحی اتاق فرار آموزشی، و ارائه انتخاب و خودمختاری به دانش آموزان است. همچنین مشخص شد که معلم به عنوان الگوی کنجکاوی و ایجادکننده فضای امن روانی، نقش محوری در این فرآیند دارد. در مجموع، نتایج بر ضرورت بازنگری در برنامه های درسی با رویکرد مفهوم محور و ایجاد فرصت های یادگیری مبتنی بر کنجکاوی و کاوش تاکید دارد.واژگان کلیدی: حس تعجب، کنجکاوی، برنامه های درسی، مدارس ابتدایی، هیجان های معرفتی، یادگیری مبتنی بر پرسش