راهکارهای تقویت احساس تعلق به مدرسه در دانش آموزان مقطع متوسطه اول

احساس تعلق به مدرسه و اشتیاق تحصیلی از مولفه های بنیادین در پیشرفت همه جانبه، سازگاری عاطفی-اجتماعی و پیشگیری از رفتارهای پرخطر در دوره نوجوانی محسوب می شوند. دوره متوسطه اول به سبب ویژگی های خاص بلوغ و تحولات هویتی، مقطعی حساس در افت یا تقویت این شاخص هاست. پژوهش حاضر از نوع اقدام پژوهی بوده و با هدف بررسی، شناسایی و کاربست راهکارهای تقویت حس تعلق و انگیزه حضور در مدرسه در میان دانش آموزان پایه هشتم مقطع متوسطه اول انجام گرفته است. در مرحله نخست، پس از شناسایی نشانه های بی تفاوتی، غیبت های غیرموجه مکرر و انزوای آموزشی، داده های شواهد یک از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته، فرم های خودگزارش دهی انگیزش و چک لیست های مشاهده رفتار گردآوری و تحلیل شد. نتایج تحلیل شواهد اولیه نشان داد که خشکی فضای کلاسی، فقدان احساس عاملیت و مشارکت موثر، و پیوندهای ضعیف همسالان از عوامل اصلی افت اشتیاق هستند. بر این اساس، برنامه ای تلفیقی شامل بازطراحی یادگیری همیارانه، تفویض مسئولیت های خرد در مدیریت کلاسی و برنامه های مشارکتی فوق برنامه به مرحله اجرا درآمد. ارزیابی شواهد دو نشان دهنده کاهش چشمگیر رفتارهای اجتنابی، افزایش سطح مشارکت کلاسی، بهبود روابط بین فردی و ارتقای محسوس نشاط و تعلق خاطر دانش آموزان به محیط مدرسه بود. یافته های این اقدام پژوهی موید آن است که فراهم سازی بسترهای پیوند اجتماعی و احترام به استقلال عمل دانش آموزان، نقش تعیین کننده ای در احیای اشتیاق به حضور و یادگیری در مدرسه ایفا می کند.کلیدواژگان: احساس تعلق به مدرسه، اشتیاق به حضور، دوره متوسطه اول، یادگیری