راهکارهای تقویت مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری

مشارکت فعال دانش آموزان یکی از مولفه های اساسی یادگیری اثربخش و زمینه ساز شکل گیری یادگیری عمیق، پایدار و معنادار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی راهکارهای تقویت مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی و از نوع مطالعات مروری است. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از منابع علمی و پژوهشی مرتبط با یادگیری فعال، روش های تدریس نوین، یادگیری مشارکتی، انگیزش تحصیلی، مدیریت کلاس و تعامل معلم و دانش آموز گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شد. یافته ها نشان داد که مشارکت فعال دانش آموزان تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل آموزشی، فردی، عاطفی و اجتماعی قرار دارد. استفاده از روش های تدریس فعال، یادگیری مشارکتی، فعالیت های مسئله محور و پروژه ای، پرسشگری، فعالیت های عملی و فناوری های آموزشی می تواند فرصت بیشتری برای حضور موثر دانش آموزان در فرایند یادگیری فراهم کند. همچنین ایجاد فضای روانی امن، توجه به تفاوت های فردی، تقویت انگیزش، ارائه بازخورد سازنده و استفاده از شیوه های ارزشیابی فرایندی، نقش مهمی در افزایش مشارکت دانش آموزان دارد. نتایج نشان داد که نقش معلم نیز از انتقال دهنده صرف محتوا به تسهیلگر و طراح موقعیت های یادگیری تغییر می یابد. در مجموع، تقویت مشارکت فعال نیازمند رویکردی جامع و هماهنگ است که در آن دانش آموز به عنوان عنصری فعال، مسئول و مشارکت کننده در ساخت دانش مورد توجه قرار گیرد.واژگان کلیدی: مشارکت فعال، دانش آموزان، یادگیری فعال، روش های تدریس، یادگیری مشارکتی، انگیزش تحصیلی، فرایند یادگیری، آموزش دانش آموزمحور.