تحلیل انتقادی روش های نوین تدریس ادبیات فارسی در مقطع متوسطه؛ از حفظ محوری تا مهارت محوری

آموزش ادبیات فارسی در مقطع متوسطه همواره یکی از ارکان اساسی نظام آموزشی ایران در انتقال میراث فرهنگی، تقویت هویت ملی و پرورش توانایی های زبانی دانش آموزان بوده است. با این حال، شیوه های سنتی تدریس که عمدتا بر حفظ اشعار، متون و اطلاعات ادبی تاکید داشته اند، در دهه های اخیر با انتقادهای فراوانی روبه رو شده اند. این رویکردها، اگرچه در انتقال دانش ادبی نقش داشته اند، اما در بسیاری از موارد نتوانسته اند مهارت هایی همچون تفکر انتقادی، تحلیل متن، خلاقیت، ارتباط موثر و لذت خواندن را در دانش آموزان تقویت کنند. در مقابل، رویکرد مهارت محور با تکیه بر نظریه های یادگیری فعال، سازنده گرایی و آموزش مبتنی بر شایستگی، بر مشارکت فعال فراگیر، یادگیری عمیق، تحلیل، تفسیر و کاربرد دانش ادبی در موقعیت های واقعی تاکید دارد. مقاله حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه بررسی منابع کتابخانه ای، به تحلیل انتقادی روش های نوین تدریس ادبیات فارسی در مقطع متوسطه می پردازد و تفاوت ها، مزایا، محدودیت ها و چالش های گذار از رویکرد حفظ محور به مهارت محور را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که تحقق آموزش مهارت محور مستلزم اصلاح برنامه های درسی، بازنگری در شیوه های ارزشیابی، توانمندسازی معلمان و فراهم سازی محیط های یادگیری فعال است. همچنین تلفیق فناوری های آموزشی و روش های تعاملی می تواند کیفیت آموزش ادبیات فارسی را ارتقا داده و زمینه پرورش دانش آموزانی خلاق، تحلیل گر و علاقه مند به ادبیات را فراهم سازد.**واژه های کلیدی:** آموزش ادبیات فارسی، آموزش مهارت محور، آموزش حفظ محور، مقطع متوسطه، روش های نوین تدریس