اثربخشی آموزش همدلی بر ادراک کنترل و مهارت حل مسئله در دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی ناحیه دو شهر یزد

همدلی یکی از مولفه های مهم در رشد اجتماعی، هیجانی و شناختی دانش آموزان به شمار می رود و می تواند در بهبود نحوه ادراک فرد از موقعیت های زندگی، میزان احساس کنترل بر رویدادها و نیز توانایی او در رویارویی با مسائل و یافتن راه حل های مناسب نقش موثری داشته باشد. از این رو، توجه به آموزش همدلی در دوره دبستان، که یکی از مراحل اساسی شکل گیری شخصیت، رفتار اجتماعی و مهارت های شناختی کودکان است، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش همدلی بر ادراک کنترل و مهارت حل مسئله در دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی ناحیه ۲ شهر یزد انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی و از نوع طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی ناحیه ۲ شهر یزد به تعداد ۳۲۳۷ نفر در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵تشکیل دادند که از میان آنان ۳۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه ادراک کنترل و پرسشنامه مهارت حل مسئله بود. یافته های پژوهش نشان داد که آموزش همدلی بر ادراک کنترل و مهارت حل مسئله دانش آموزان تاثیر مثبت و معناداری دارد. آموزش همدلی بر ابعاد ادراک کنترل شامل کنترل تحصیلی، کنترل رفتاری و کنترل اجتماعی نیز تاثیر مثبت و معناداری داشته است. در تبیین این یافته ها می توان گفت آموزش همدلی از طریق افزایش آگاهی هیجانی، تقویت دیدگاه پذیری، بهبود کیفیت تعاملات بین فردی، افزایش خودنظم بخشی و کاهش واکنش های تکانشی، زمینه ارتقای احساس کنترل و بهبود توانایی حل مسئله را در دانش آموزان فراهم می کند. بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که آموزش همدلی به عنوان یک مداخله آموزشی–روان شناختی، می تواند نقش موثری در ارتقای توانایی های شناختی، اجتماعی و رفتاری دانش آموزان داشته باشد.واژگان کلیدی: ادراک کنترل، مهارت حل مسئله، کنترل تحصیلی، کنترل رفتاری، کنترل اجتماعی