تعلیم و تربیت اثربخش و پویا در عصر تحول دیجیتال

تحول دیجیتال، ساختارها و شیوه های رایج آموزش و تربیت را با تغییرات گسترده ای روبه رو کرده و نقش مدرسه، معلم، مدیر، یادگیرنده و خانواده را در فرایند تعلیم و تربیت تحت تاثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، اثربخشی آموزشی دیگر صرفا با انتقال محتوای درسی و دستیابی به نتایج تحصیلی سنجیده نمی شود، بلکه توانایی نظام آموزشی در ایجاد تجربه یادگیری معنادار، پرورش شایستگی های دیجیتال، تقویت تفکر انتقادی، افزایش مشارکت یادگیرندگان، استفاده مسئولانه از فناوری و پاسخ گویی به نیازهای متغیر جامعه اهمیت بیشتری یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد و الزامات تعلیم و تربیت اثربخش در محیط متحول دیجیتال و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و تحلیل کیفی منابع انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که اثربخشی در این شرایط به مجموعه ای از عوامل مرتبط با شایستگی حرفه ای معلمان، رهبری آموزشی و دیجیتال، طراحی یادگیری فعال، ارزشیابی هوشمند و مستمر، سواد رسانه ای، عدالت آموزشی، امنیت داده ها، مشارکت خانواده و فرهنگ سازمانی مدرسه وابسته است. بر اساس نتایج، فناوری زمانی می تواند به ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت منجر شود که در خدمت اهداف تربیتی قرار گیرد و جایگزین رابطه انسانی، نقش حرفه ای معلم و فرایندهای تربیتی نشود. حرکت به سوی تعلیم و تربیت اثربخش مستلزم تغییر نگرش از «استفاده از فناوری» به «بازطراحی فرایند یاددهی، یادگیری و تربیت» است.واژگان کلیدی: تعلیم و تربیت، اثربخشی آموزشی، تحول دیجیتال، فناوری آموزشی، شایستگی دیجیتال، معلم، یادگیری هوشمند، رهبری آموزشی