نقش ابزارهای هوش مصنوعی در بازآفرینی فرآیند ارزشیابی آموزشی

گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، بسیاری از فرایندهای آموزشی را با تغییرات جدی روبه رو کرده و سنجش و ارزشیابی نیز از این تحول بی نصیب نمانده است. هدف پژوهش حاضر بررسی ظرفیت ابزارهای هوش مصنوعی در بازآفرینی فرایندهای سنجش و ارزشیابی آموزشی و شناسایی فرصت ها، الزامات و محدودیت های استفاده از آن هاست. پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. یافته های بررسی نشان می دهد که ابزارهای هوش مصنوعی می توانند در طراحی سوال، تحلیل پاسخ ها، نمره دهی خودکار، ارائه بازخورد فوری، شناسایی الگوهای یادگیری، شخصی سازی ارزشیابی، تشخیص برخی خطاهای یادگیری و پشتیبانی از تصمیم گیری آموزشی نقش موثری داشته باشند. همچنین استفاده از این فناوری می تواند ارزشیابی را از یک فعالیت عمدتا پایانی به فرایندی پیوسته، داده محور و نزدیک تر به جریان واقعی یادگیری تبدیل کند. با این حال، چالش هایی مانند اعتبار داده ها، حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، وابستگی بیش از حد به فناوری، امنیت اطلاعات و ضرورت حفظ نقش حرفه ای معلم همچنان مطرح است. بر اساس نتایج، استفاده اثربخش از هوش مصنوعی در ارزشیابی مستلزم طراحی چارچوبی انسانی، اخلاقی و آموزشی است که در آن فناوری به عنوان ابزار پشتیبان تصمیم گیری معلم به کار گرفته شود، نه جایگزین قضاوت حرفه ای او.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، ارزشیابی آموزشی، سنجش هوشمند، بازخورد آموزشی، یادگیری شخصی سازی شده، فناوری آموزشی، ارزشیابی دیجیتال