طراحی مدل پرورش ذهنیت پژوهشگر آینده در دانش آموزان از طریق آموزش علوم

پرورش ذهنیت پژوهشگرانه در دانش آموزان به عنوان هسته اصلی تربیت علمی، نیازمند گذار از رویکردهای حافظه محور به سمت یادگیری اکتشافی و مبتنی بر پرسشگری است. هدف این پژوهش طراحی یک مدل مفهومی برای تقویت این ذهنیت در بستر آموزش علوم است. روش پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کتابخانه ای است که در آن با بررسی نظام مند متون تخصصی، اسناد بالادستی و مطالعات پیشین داخلی و خارجی، مولفه های کلیدی شناسایی و دسته بندی شدند. یافته ها نشان می دهد که مدل پیشنهادی شامل چهار بعد اصلی کنجکاوی علمی، تفکر انتقادی، تاب آوری در برابر شکست و اخلاق پژوهشی است که از طریق راهبردهای آموزشی نظیر یادگیری مبتنی بر مسئله، آزمایشگاه های کاوشگر و گفت وگوهای سقراطی قابل پیاده سازی هستند. نتایج حاکی از آن است که ادغام این ابعاد در برنامه درسی علوم، نه تنها مهارت های شناختی را ارتقا می دهد، بلکه نگرش مثبت نسبت به فرآیند تولید دانش را نیز تقویت می کند. این مدل چارچوبی منسجم برای معلمان فراهم می آورد تا کلاس درس را به محیطی شبیه سازی شده از جامعه علمی تبدیل کنند. اجرای این مدل می تواند شکاف میان آموزش نظری و عملکرد پژوهشی واقعی را کاهش دهد و نسلی از متفکران مستقل را تربیت نماید که قادر به حل مسائل پیچیده آینده باشند.واژگان کلیدی: ذهنیت پژوهشگر، آموزش علوم، تفکر انتقادی، کنجکاوی علمی، مدل تربیتی