گذار از دانش اندوزی به شایستگی آفرینی؛ بازاندیشی در مسیر مهارت پروری نظام آموزشی ایران

تحولات پرشتاب اجتماعی، فناورانه و اقتصادی، ضرورت بازنگری در شیوه های یادگیری و آماده سازی نسل آینده را بیش از گذشته آشکار کرده است. برخورداری از دانش نظری، زمانی می تواند به یادگیری موثر منجر شود که فرد توانایی استفاده از آن را در موقعیت های واقعی زندگی نیز داشته باشد. بر همین اساس، توجه به شایستگی های عملی، مهارت های ارتباطی، حل مسئله، تفکر انتقادی، خلاقیت و توانایی تصمیم گیری به یکی از نیازهای اساسی نظام های آموزشی تبدیل شده است. در نظام آموزشی ایران نیز حرکت به سمت تربیت یادگیرندگانی توانمند و برخوردار از قابلیت های کاربردی، نیازمند بازنگری در برنامه های درسی، شیوه های تدریس، ارزشیابی و نقش معلم است. بررسی حاضر با تمرکز بر ضرورت تقویت رویکرد شایستگی محور، عوامل موثر بر توسعه مهارت های کاربردی و الزامات تحقق آن در محیط های آموزشی انجام شده است. نتایج بررسی نشان می دهد که فاصله میان دانش نظری و عملکرد، غلبه ارزشیابی های حافظه محور، محدودیت فرصت های یادگیری تجربی، نیاز به توسعه حرفه ای معلمان و ضعف پیوند میان محیط آموزشی و مسائل واقعی جامعه از عوامل مهمی هستند که می توانند فرایند مهارت پروری را با دشواری مواجه کنند. تقویت یادگیری فعال، توسعه فعالیت های عملکردی، اصلاح نظام ارزشیابی، توانمندسازی معلمان و ایجاد فرصت های واقعی برای تجربه و کاربرد آموخته ها می تواند مسیر حرکت به سوی آموزش اثربخش تر را هموار سازد.واژگان کلیدی: شایستگی محوری، مهارت پروری، یادگیری کاربردی، یادگیری تجربی، برنامه درسی، ارزشیابی عملکردی، توانمندسازی معلمان