تحلیل موانع و راهکارهای توسعه آموزش مهارت محور در نظام آموزشی ایران

تحولات اجتماعی، اقتصادی و فناورانه موجب شده است که کارکرد نظام آموزشی تنها به انتقال دانش و مفاهیم نظری محدود نباشد و پرورش توانایی به کارگیری آموخته ها در موقعیت های واقعی اهمیت بیشتری پیدا کند. آموزش مهارت محور با پیوند دادن دانش، نگرش و عملکرد، زمینه ای برای رشد توانایی حل مسئله، تفکر انتقادی، خلاقیت، ارتباط موثر، مسئولیت پذیری، کارآفرینی و مهارت های فنی فراهم می کند. با وجود توجه سیاست های آموزشی کشور به شایستگی و مهارت آموزی، فاصله میان اهداف اسناد بالادستی و اجرای عملی آن همچنان قابل توجه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل موانع و شناسایی راهکارهای توسعه آموزش مهارت محور در نظام آموزشی ایران انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای منابع مرتبط با آموزش، برنامه درسی، مهارت آموزی و شایستگی های حرفه ای بوده است. یافته ها نشان داد موانع توسعه آموزش مهارت محور را می توان در چهار سطح برنامه درسی و ارزشیابی، منابع انسانی، امکانات و زیرساخت ها و عوامل فرهنگی و مدیریتی دسته بندی کرد. غلبه نگاه دانش محور، تاکید بر آزمون های حافظه محور، کمبود فرصت های یادگیری عملی، ضعف ارتباط میان مدرسه و محیط واقعی کار، محدودیت تجهیزات، نیاز به توانمندسازی معلمان و کم رنگ بودن مشارکت ذی نفعان از مهم ترین موانع شناسایی شده است. بازطراحی برنامه های درسی بر مبنای شایستگی، تغییر شیوه های ارزشیابی، توسعه یادگیری تجربی، تقویت ارتباط مدرسه با جامعه و محیط کار، توانمندسازی حرفه ای معلمان و استفاده هدفمند از ظرفیت های فناوری و نهادهای بیرونی می تواند زمینه حرکت تدریجی به سوی آموزش مهارت محور را فراهم سازد.واژگان کلیدی: آموزش مهارت محور، مهارت آموزی، شایستگی، برنامه درسی، یادگیری تجربی، آموزش و پرورش، توانمندسازی معلمان، ارزشیابی عملکردی