نقش سکوت جمعی و تفکر مشترک در عمق بخشی به یادگیری گروهی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سکوت جمعی و تفکر مشترک در عمق بخشی به یادگیری گروهی انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش، تحلیل نسبت میان سکوت در تعاملات گروهی و کیفیت تفکر مشترک به عنوان پیش شرط یادگیری عمیق است. روش پژوهش از نوع کتابخانه ای و با رویکرد تحلیلی-توصیفی انجام شده و با مرور منابع معتبر علمی، ابعاد مختلف سکوت و تفکر مشترک در یادگیری گروهی تحلیل گردیده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سکوت در یادگیری گروهی، برخلاف تصور رایج که آن را نشانه انفعال می داند، می تواند «نشانه ای از عاملیت» و «میانجی یادگیری» باشد و در موقعیت های خاص، به عنوان «شکلی از مشارکت» و «فضایی برای تفکر عمیق» عمل کند. در مقابل، سر و صدای کلاسی بی هدف، که اغلب با مشارکت فعال اشتباه گرفته می شود، می تواند با «فشار بر حافظه کاری» و فعال سازی «شبکه های معنایی نامرتبط»، ظرفیت تفکر عمیق را کاهش دهد. همچنین مفهوم «تفکر مشترک» - که بر فرایند هماهنگی بین فردی در فعالیت های گروهی و «ساختن بر ایده های یکدیگر» در «تلاش های مشترک» تاکید دارد - در مدلی از آموزش که در آن یادگیری «دگرگونی مشارکت در فعالیت های فرهنگی-اجتماعی» تلقی می شود، نقطه ی مقابل مدل «انتقال اطلاعات» قرار می گیرد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که عمق بخشی به یادگیری گروهی، مستلزم بازتعریف سکوت از «نبود مشارکت» به «فضایی برای تامل و درونی سازی»، احیای «فرهنگ شگفت زدگی کلاسی» از طریق «طراحی شرایط برای ظهور تفکر مشترک»، و حرکت از «ارزیابی کمی مشارکت کلامی» به «ارزیابی کیفی فرایندهای تفکر جمعی» است.واژگان کلیدی: سکوت جمعی، تفکر مشترک، یادگیری گروهی، عاملیت، عمق یادگیری