چگونه توانستم مهارت ترجمه دانش آموزان در درس عربی را تقویت کنم؟

پژوهش حاضر با هدف تقویت و ارتقای مهارت ترجمه در درس عربی میان دانش آموزان پایه های دهم، یازدهم و دوازدهم رشته ادبیات و علوم انسانی دبیرستان دخترانه نبوت شهرستان ملارد در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ با روش اقدام پژوهی به مرحله اجرا درآمد. شواهد اولیه حاصل از مشاهدات نظام مند کلاسی، مصاحبه های عمیق، تحلیل اوراق امتحانی و آزمون های تشخیصی نشان داد که دانش آموزان به دلیل حاکمیت روش های سنتی دستور-ترجمه، حفظ طوطی وار واژگان خارج از بافت و عدم درک پیوند میان نقش های نحوی و ساختار زبان فارسی، دچار افت تحصیلی شدید، سردرگمی و اضطراب آموزشی شده بودند؛ به طوری که بیش از ۶۰ درصد آنان نمرات پایینی در بخش ترجمه کسب می کردند. برای رفع این چالش، مجموعه ای از راهکارهای نوآورانه شامل تشکیل تیم های ترجمه بر مبنای یادگیری همیارانه، آموزش واژگان در بافت متن، کدگذاری و فرمول بندی ساختارهای صرفی-نحوی در خدمت زبان فارسی، بازی وارسازی آموزشی و بهره گیری از چک لیست های خودارزیابی طی یک دوره مداخله ده هفته ای پیاده سازی شد. گردآوری شواهد دو و نتایج پس آزمون ها حکایت از تحولی چشمگیر داشت؛ میانگین نمرات ترجمه در پایه دهم از ۹٫۲۵ به ۱۴٫۷۵ و در پایه های یازدهم و دوازدهم به بالای ۱۶ ارتقا یافت. افزون بر شاخص های کمی، مشاهدات کیفی حاکی از شکل گیری روحیه خوداصلاحی، ارتقای چشمگیر اعتمادبه نفس، کاهش اضطراب کلاسی و تغییر نگرش منفی دانش آموزان نسبت به درس عربی بود. نتایج پژوهش نشان داد که بازآفرینی تدریس بر پایه رویکردهای ساختن گرایی و یادگیری مشارکتی می تواند یادگیری منفعلانه را به تسلط مهارتی، پایدار و پویا در ترجمه تبدیل نماید.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، درس عربی ، مهارت ترجمه ، یادگیری همیارانه ، ترجمه بافت محور