واکاوی تاثیر روان شناختی رنگ و طرح پوشش (مانتو) دبیران بر درگیری تحصیلی و حالت های هیجانی دانش آموزان دختر متوسطه دوم

هدف: محیط بصری کلاس درس و نشانه های غیرکلامی معلم از جمله پوشش، به عنوان عوامل پنهان اما تاثیرگذار بر یادگیری مطرح هستند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر روان شناختی رنگ و طرح مانتوی دبیران بر ابعاد درگیری تحصیلی (شناختی، عاطفی، رفتاری) و حالت های هیجانی دانش آموزان دختر متوسطه دوم انجام شد. روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، ترکیبی از طرح نیمه آزمایشی با استفاده از محرک های تصویری و پیمایش مقطعی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر [نام شهر] در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که ۳۰۰ نفر از آن ها با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارها شامل: (الف) مقیاس درگیری تحصیلی فردریکز، (ب) پرسشنامه هیجانات مثبت و منفی و (پ) چهار تصویر محقق ساخته از مانتوی دبیران با ترکیب رنگ (سرد/گرم) و طرح (ساده/شلوغ) بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره در نرم افزار اس پی اس اس نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که پوشش با رنگ های سرد (آبی نفتی، سبز زیتونی) و طرح های ساده (تکرنگ)، به طور معناداری موجب افزایش درگیری شناختی و کاهش هیجان منفی (اضطراب) می شود. در مقابل، رنگ های گرم (زرشکی، نارنجی) و طرح های شلوغ (هندسی ظریف)، اگرچه درگیری عاطفی را افزایش دادند، اما بار شناختی بیرونی را افزایش و تمرکز شناختی را کاهش دادند. اثر تعاملی رنگ و طرح بر درگیری عاطفی نیز معنادار بود. نتیجه گیری: پوشش دبیران به عنوان یک محرک محیطی قدرتمند، بر معماری شناختی و هیجانی کلاس تاثیر می گذارد. پیشنهاد می شود دبیران در دروس تحلیلی از رنگ های سرد و طرح های کم نقش و در دروس هنری-ادبی از رنگ های گرم با طرح های ساده استفاده کنند تا تعادل بهینه ای بین ایجاد انگیزه عاطفی و حفظ تمرکز شناختی برقرار شود.

کلیدواژه ها:

روان شناسی رنگ ، ارتباط غیرکلامی ، درگیری تحصیلی ، بار شناختی ، پوشش معلم ، دانش آموز متوسطه دوم