نقش معلم در تقویت خودتنظیمی و استقلال یادگیری دانش آموزان

خودتنظیمی و استقلال یادگیری از مهم ترین مولفه های یادگیری اثربخش و پایدار در نظام های آموزشی معاصر به شمار می روند و نقش تعیین کننده ای در توانایی دانش آموزان برای برنامه ریزی، پایش، ارزیابی و اصلاح فرایند یادگیری خود دارند. در این میان، معلم صرفا انتقال دهنده محتوا نیست، بلکه به عنوان تسهیل گر و هدایت کننده فرایند یادگیری می تواند زمینه شکل گیری تدریجی مسئولیت پذیری و استقلال دانش آموزان را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش معلم در تقویت خودتنظیمی و استقلال یادگیری دانش آموزان و شناسایی مهم ترین راهبردهای آموزشی موثر در این زمینه انجام شده است. روش پژوهش، مروری تحلیلی است و با بررسی و تحلیل منابع علمی، پژوهش های مرتبط و دیدگاه های نظری موجود، ابعاد مختلف نقش معلم در فرایند خودتنظیمی و استقلال یادگیری مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های حاصل از بررسی منابع نشان می دهد که آموزش مستقیم راهبردهای شناختی و فراشناختی، تقویت هدف گذاری، برنامه ریزی و خودارزیابی، ارائه بازخورد سازنده، حمایت از انگیزش و خودمختاری، ایجاد فرصت انتخاب و مشارکت فعال و طراحی محیط یادگیری حمایتگر، از مهم ترین اقدامات معلم برای پرورش یادگیرندگان خودتنظیم و مستقل است. همچنین، کیفیت تعامل معلم و دانش آموز و نحوه مدیریت کلاس می تواند میزان مسئولیت پذیری دانش آموزان در قبال یادگیری را تحت تاثیر قرار دهد. بر این اساس، تقویت خودتنظیمی و استقلال یادگیری مستلزم گذار از الگوی معلم محور به الگوی یادگیرنده محور و بازتعریف نقش معلم از ارائه دهنده اطلاعات به مربی، تسهیل گر و پشتیبان یادگیری است. نتایج این مطالعه بر ضرورت توانمندسازی حرفه ای معلمان برای آموزش راهبردهای خودتنظیمی و ایجاد فرصت های واقعی برای تصمیم گیری و مدیریت یادگیری توسط دانش آموزان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیری ، استقلال یادگیری ، نقش معلم ، یادگیری خودراهبر