چالش های معلمان در پیاده سازی ارزشیابی شایستگی محور در مقایسه با ارزشیابی های مبتنی بر نمره

گذار پارادایمی از سنجش سنتی مبتنی بر نمره دهی به سمت الگوهای نوین ارزشیابی شایستگی محور یکی از مباحث بنیادین در تحولات نظام های آموزشی معاصر به شمار می رود که هدف اصلی آن ارتقای توانایی های عملکردی، پیوند دادن دانش نظری با موقعیت های واقعی زندگی و برقراری عدالت در سنجش یادگیری فراگیران است؛ با این وجود، پیاده سازی موفقیت آمیز این رویکرد همواره با موانع ساختاری، ادراکی، فرهنگی و ابزاری گسترده ای در سطح مدارس مواجه است که معلمان به منزله مجریان خط مقدم با آن دست به گریبان هستند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ژرف و مقایسه ای چالش های فراوری معلمان در فرایند گذار از ارزشیابی های مرسوم نمره محور به ارزشیابی شایستگی محور با بهره گیری از یک طرح پژوهشی آمیخته اکتشافی شامل بخش کیفی و توصیفی-پیمایشی به مرحله اجرا درآمده است. جامعه آماری پژوهش را معلمان دوره های مختلف تحصیلی تشکیل دادند که بر مبنای نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و داده های مورد نیاز از طریق تحلیل اسناد و پرسشنامه تخصصی چندبعدی با پایایی مورد تایید گردآوری شد. تحلیل داده های کمی و کیفی بیانگر آن است که معلمان در مولفه های مدیریت زمان، طراحی سنجه های عملکردی معتبر، کنترل تراکم کلاس، هدایت انتظارات والدین و تفکیک شایستگی از نمره با چالش های آماری بسیار معناداری روبرو هستند. بر اساس یافته ها، میانگین بار کاری ناشی از ارزشیابی شایستگی محور به طور چشمگیری بیشتر از ارزشیابی نمره محور است و در مقابل، میزان پذیرش اجتماعی سیستم نمره دهی سنتی نزد اولیا بیشتر از ارزشیابی شایستگی محور برآورد شده است. در نهایت، با توجه به پیامدهای تربیتی و آموزشی این شکاف ساختاری، راهکارهایی کاربردی پیرامون بازنگری در تراکم کلاس ها، طراحی پلتفرم های خودکار ثبت شواهد یادگیری و توانمندسازی مهارتی معلمان تبیین شده است.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی شایستگی محور ، ارزشیابی نمره محور ، چالش های معلمان ، سنجش عملکردی ، آموزش مبتنی بر صلاحیت ، تغییر نظام آموزشی.