بررسی نقش معلمان در شناسایی و هدایت استعدادهای دانش آموزان

شناسایی به موقع و هدایت هدفمند استعدادهای دانش آموزان در بستر آموزش وپرورش، یکی از پیش شرط های بنیادین در تحقق شکوفایی فردی، ارتقای سلامت روان و توسعه سرمایه انسانی پایدار در جوامع معاصر به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی همه جانبه و عمیق نقش معلمان در کشف، پرورش و جهت دهی به انواع استعدادهای شناختی، هنری، اجتماعی و مهارتی دانش آموزان تدوین شده است. روش شناسی این پژوهش بر اساس ماهیت داده ها از نوع آمیخته (کمی و کیفی) است. در بخش کمی، جامعه آماری را معلمان مقطع ابتدایی و متوسطه اول تشکیل دادند که بر اساس فرمول کوکران، نمونه ای متشکل از ۳۲۰ معلم به شیوه نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه محقق ساخته سنجش ابعاد شناسایی و هدایت استعداد بود که روایی صوری، محتوایی و سازه آن احراز و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ محاسبه و تایید شد. در بخش کیفی نیز از رویکرد پدیدارشناسی توصیفی با مشارکت ۲۵ نفر از صاحب نظران تعلیم وتربیت بهره گرفته شد. در بخش تحلیل آماری، از شاخص های توصیفی و آزمون های پارامتریک از جمله تی تک نمونه ای و تحلیل واریانس استفاده گردید. یافته های این بررسی حاکی از آن است که معلمان با ایفای نقش تسهیل گر و تکیه بر آموزش های اختصاصی، اثر معناداری بر فرآیند کشف تفاوت های فردی دارند؛ بااین حال، چالش هایی نظیر تراکم بالای دانش آموزان در کلاس درس، فقدان زیرساخت های تشخیصی تخصصی و تمرکز افراطی نظام ارزشیابی بر حافظه محوری، مانع از جهت دهی متوازن به پتانسیل های غیراکادمیک می گردد. نتایج موید ضرورت بازنگری در دوره های توانمندسازی بدو و ضمن خدمت معلمان، استقرار الگوهای سنجش پویای تکوینی و تنوع بخشی به فعالیت های یادگیری در راستای هدایت بهینه سرمایه های انسانی است.

کلیدواژه ها:

شناسایی استعداد ، هدایت تحصیلی–شغلی ، نقش معلمان ، تفاوت های فردی ، هوش های چندگانه ، برنامه ریزی درسی منعطف.