از مشاهده تا خلق؛ارائه الگوی پنج مرحله ای آموزش طراحی اندام با بهره گیری ازهوش مصنوعی مولد در هنرستان

طراحی اندام یکی از مهارت های بنیادین در آموزش طراحی لباس است که یادگیری آن، به ویژه برای هنرجویان مبتدی رشته طراحی و دوخت، با چالش هایی همچون ناآشنایی با تناسبات اندام، دشواری در درک ساختار بدن، ضعف در مشاهده و تحلیل فرم و کاهش اعتمادبه نفس همراه است. هم زمان با گسترش هوش مصنوعی مولد، ابزارهایی مانند ChatGPT، Midjourney و Adobe Firefly ظرفیت های جدیدی را برای آموزش، ایده پردازی و تولید نمونه های بصری فراهم کرده اند. با این حال، استفاده مستقیم و غیرانتقادی از تصاویر تولیدشده توسط هوش مصنوعی ممکن است موجب وابستگی هنرجو و کاهش فرصت تمرین مهارت های دستی شود. هدف پژوهش حاضر ارائه یک الگوی آموزشی برای استفاده هدفمند از هوش مصنوعی مولد در آموزش طراحی اندام به هنرجویان مبتدی هنرستان است. پژوهش با رویکرد مروری کاربردی و با بهره گیری از مطالعات جدید حوزه هوش مصنوعی، آموزش طراحی و آموزش طراحی مد انجام شده است. بر اساس تحلیل مبانی نظری و یافته های پژوهش های پیشین، الگوی پنج مرحله ای «مشاهده، تحلیل، بازطراحی، اصلاح و خلق مستقل» پیشنهاد شد. در این الگو، هوش مصنوعی به عنوان جایگزین مدرس یا هنرجو در نظر گرفته نمی شود، بلکه به عنوان ابزار کمکی برای تولید نمونه های آموزشی، مقایسه، ایده پردازی و دریافت بازخورد مورد استفاده قرار می گیرد. نقطه تمایز الگو در انتقال تدریجی هنرجو از مشاهده تصویر تولیدشده به تحلیل، ترسیم دستی و در نهایت خلق مستقل است. همچنین، نقش مدرس به عنوان راهنما، منتقد، ارزیاب و ناظر اخلاقی فرایند یادگیری حفظ می شود. نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد که استفاده ساختاریافته از هوش مصنوعی مولد می تواند از ایده پردازی، یادگیری فعال، تنوع دیدگاه ها و اعتمادبه نفس یادگیرندگان حمایت کند؛ با این حال، خطاهای بصری، وابستگی به فناوری، مسائل اصالت و مالکیت فکری و ضرورت حفظ عاملیت انسانی از چالش های مهم این حوزه هستند. الگوی پیشنهادی می تواند چارچوبی کاربردی برای تلفیق فناوری های نوین با آموزش مهارت محور طراحی اندام در هنرستان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، طراحی اندام ، طراحی لباس ، هنرستان ، آموزش طراحی ، خلاقیت ، یادگیری فعال