تاثیر محیط کلامی و تعاملات معلم-شاگرد بر انگیزش درونی دانش آموزان

انگیزش درونی به عنوان موتور محرک یادگیری عمیق و پایدار، هسته مرکزی موفقیت تحصیلی را تشکیل می دهد. در میان عوامل متعدد موثر بر این نوع انگیزش، کیفیت «محیط کلامی» کلاس و تعاملات میان معلم و شاگرد، نقشی تعیین کننده ایفا می کنند. مقاله حاضر با هدف بررسی دقیق سازوکارهای کلامی معلمان که منجر به تقویت یا تضعیف انگیزش درونی دانش آموزان می شود، تدوین گردیده است. یافته های این پژوهش نشان می دهند که استفاده از زبان حمایتگر و دموکراتیک، که بر خودمختاری، شایستگی و ارتباط دانش آموز تاکید دارد، به طور معناداری با افزایش مشارکت فعال و اشتیاق تحصیلی همبستگی دارد. در مقابل، محیط های کلامی کنترل کننده که متکی بر تهدید، رقابت ناسالم و بازخوردهای کلیشه ای هستند، به تخریب انگیزش درونی و ترویج رویکردهای سطحی یادگیری منجر می شوند. این پژوهش استدلال می کند که زبان، صرفا ابزاری برای انتقال دانش نیست، بلکه بستری است که در آن «حس کارآمدی» و «هویت تحصیلی» دانش آموز شکل می گیرد. در این راستا، بازبینی آگاهانه کلام معلم، نه تنها یک مهارت فنی، بلکه یک ضرورت تربیتی برای گذار از آموزش های سنتی به آموزش های انسان محور است. یافته ها همچنین موید آن هستند که تعاملات مثبت کلامی، ظرفیت تاب آوری دانش آموزان در مواجهه با شکست های تحصیلی را افزایش داده و آن ها را به سمت یادگیری مادام العمر سوق می دهد. این مطالعه با بهره گیری از مدل های خودتعیین گری، نقش واسطه ای کلام معلم را در تبدیل انگیزه های بیرونی به درونی تحلیل می کند و راهکارهای کاربردی برای توانمندسازی معلمان ارائه می دهد. نتیجه گیری می شود که بازمهندسی زبان کلاس، پیش شرط ارتقای کیفیت نظام آموزشی است.

کلیدواژه ها:

انگیزش درونی ، تعامل معلم-شاگرد ، محیط کلامی ، خودتعیین گری ، یادگیری فعال.