طراحی و اعتبارسنجی «الگوی مدرسه مروج تغذیه سالم»: کاوشی در تجارب زیسته معلمان، دانش آموزان و والدین از تاثیر آن بر تاب آوری تحصیلی و تندرستی

تغذیه سالم در دوران دبستان، پایه ای برای سلامت جسمانی و رشد شناختی است، با این حال جایگاه آن در برنامه درسی و فرهنگ مدرسه به عنوان بستر یادگیری غیررسمی غالبا نادیده گرفته می شود. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی «مدرسه مروج تغذیه سالم» و کاوش در تجارب زیسته کنش گران آموزشی درباره تاثیر آن بر تاب آوری تحصیلی و شاخص های تندرستی دانش آموزان پایه چهارم و پنجم ابتدایی انجام شد.این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. مشارکت کنندگان شامل ۱۲ معلم، ۱۸ دانش آموز و ۱۰ والدین از دو مدرسه ابتدایی شاهین شهر بودند که به روش نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش، مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق و مشاهده مشارکتی بود. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون (تماتیک) و با رویکرد هفت مرحله ای کلایزی (Colaizzi, ۱۹۷۸) تحلیل شدند. برای اعتباربخشی یافته ها از روشهای بازبینی توسط مشارکت کنندگان، بررسی همکاران و ممیزی خارجی استفاده شد. تحلیل داده ها به استخراج ۵ مضمون اصلی و ۲۴ مضمون فرعی انجامید. مضامین اصلی عبارت بودند از: «برنامه درسی زنده و تلفیقی»، «مدرسه به مثابه خانه دوم سلامت»، «معلم الگوی زنده تغذیه»، «خانواده؛ حلقه گمشده یا بازیگر غایب؟»، و «تاب آوری تحصیلی؛ بارقه ای از دگرگونی درونی». مشارکت کنندگان گزارش کردند که الگوی مدرسه مروج تغذیه سالم با ایجاد فضایی سرزنده و مشارکتی، نه تنها آگاهی تغذیها ی را افزایش داده، بلکه حس تعلق، خودکارآمدی و توانایی مواجهه با چالشهای تحصیلی را در دانش آموزان به طور چشمگیری دگرگون ساخته است.الگوی مدرسه مروج تغذیه سالم، فراتر از یک برنامه آموزشی، یک زیستجهان جدید برای یادگیری و زیستن سالم خلق میکند که در آن تغذیه، تندرستی و تابآوری تحصیلی در هم تنیده میشوند. پیشنهاد میشود این الگو در سیاستگذاریهای آموزش و پرورش با مشارکت همه کنشگران مدرسه به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

مدرسه مروج تغذیه سالم ، تاب آوری تحصیلی ، پدیدارشناسی ، تجربه زیسته ، دانشآموزان ابتدایی.