ارزیابی اثربخشی استفاده از نرم افزارهای آموزشی مانند GeoGebra در یادگیری هندسه و تحلیل ریاضی

یادگیری ریاضی، به ویژه در حوزه هایی مانند هندسه و تحلیل ریاضی، برای بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان با دشواری هایی همراه است؛ زیرا بخش قابل توجهی از مفاهیم این حوزه ها ماهیتی انتزاعی دارند و درک ارتباط میان نمایش های جبری، هندسی و عددی همیشه از طریق روش های سنتی تدریس به آسانی شکل نمی گیرد. در این میان، نرم افزارهای ریاضی پویا مانند GeoGebra می توانند امکان مشاهده، دست کاری و بررسی هم زمان پدیده های ریاضی را فراهم کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی استفاده از نرم افزار GeoGebra در یادگیری مفاهیم هندسه و تحلیل ریاضی و تبیین ظرفیت های آموزشی آن انجام شده است. رویکرد پژوهش، توصیفی تحلیلی با بهره گیری از روش مطالعه و تحلیل اسناد و پژوهش های علمی مرتبط با آموزش ریاضی دیجیتال است. منابع پژوهشی منتشرشده در سال های اخیر، به ویژه مطالعات مروری و فراتحلیل ها، بررسی و مولفه هایی همچون پیشرفت تحصیلی، درک مفهومی، توانایی حل مسئله، تفکر ریاضی، مشارکت یادگیرنده و نگرش نسبت به ریاضی مورد توجه قرار گرفته اند. یافته های مطالعات بررسی شده نشان می دهد که استفاده هدفمند از GeoGebra می تواند درک مفاهیم هندسی و روابط میان متغیرهای ریاضی را تقویت کند و با فراهم کردن امکان مشاهده تغییرات لحظه ای، فاصله میان نمادهای ریاضی و تجربه بصری یادگیرنده را کاهش دهد. نتایج یک فراتحلیل از ۲۹ مطالعه و ۲۱۱۱ یادگیرنده نیز اندازه اثر کلی ۰/۹۶ را برای استفاده از GeoGebra بر توانایی های ریاضی گزارش کرده است (خواندی و همکاران، ۱۴۰۰). در عین حال، بررسی مطالعات نشان می دهد که اثربخشی نرم افزار صرفا به استفاده از رایانه وابسته نیست؛ بلکه کیفیت طراحی فعالیت، نقش معلم، فرصت اکتشاف، گفت وگوی ریاضی و تناسب فعالیت با سطح یادگیرنده اهمیت اساسی دارد. بر این اساس، GeoGebra را نمی توان جایگزین معلم یا روش تدریس دانست، بلکه باید آن را ابزاری برای غنی تر کردن فرایند یاددهی یادگیری تلقی کرد. پژوهش حاضر بر ضرورت حرکت از «نمایش فناوری» به سوی «یادگیری معنادار با فناوری» تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: ژئوژبرا ، آموزش ریاضی ، هندسه ، تحلیل ریاضی ، فناوری آموزشی ، یادگیری اکتشافی ، حل مسئله ، یادگیری دیجیتال