تاثیر آموزش سواد رسانه ای مبتنی بر درس تفکر و سبک زندگی بر تقویت تفکر نقاد و توانایی تشخیص اخبار جعلی در دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه

گسترش شبکه های اجتماعی، پیام رسان ها و رسانه های دیجیتال، دسترسی نوجوانان به اطلاعات را آسان تر کرده است؛ اما هم زمان، آنان را در معرض اطلاعات نادرست، اخبار جعلی، محتوای گمراه کننده و پیام های دستکاری شده قرار داده است. در چنین شرایطی، صرف دسترسی به اطلاعات برای تصمیم گیری آگاهانه کافی نیست و دانش آموزان به مهارت هایی نیاز دارند که آنان را در ارزیابی اعتبار منابع، تحلیل پیام های رسانه ای و تشخیص ادعاهای نادرست توانمند کند. سواد رسانه ای و تفکر نقاد از مهم ترین مجموعه مهارت هایی هستند که می توانند چنین نقشی ایفا کنند. یونسکو نیز در چارچوب سواد رسانه ای و اطلاعاتی بر توانایی دسترسی، تحلیل، ارزیابی و استفاده انتقادی، اخلاقی و مسئولانه از اطلاعات تاکید کرده است.پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش سواد رسانه ای مبتنی بر درس تفکر و سبک زندگی بر تقویت تفکر نقاد و توانایی تشخیص اخبار جعلی در دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر بهبهان طراحی شده است. طرح پیشنهادی پژوهش، نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل است. جامعه پژوهش دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه یکی از مدارس شهر بهبهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵است. مداخله آموزشی پیشنهادی در هشت جلسه بر محور شناخت رسانه، ارزیابی منبع، بررسی شواهد، خواندن جانبی، تشخیص تیترهای گمراه کننده، تحلیل تصویر و ویدئو، و تمرین تشخیص اطلاعات نادرست طراحی شده است.انتظار می رود اجرای یک برنامه آموزشی ساختاریافته و پیوسته، مهارت دانش آموزان را در ارزیابی اعتبار اطلاعات و استفاده از شواهد افزایش دهد. شواهد جدید نیز از اثربخشی مداخلات سواد رسانه ای در بهبود توانایی نوجوانان برای شناسایی اطلاعات نادرست حمایت می کند. با این حال، در این مقاله هیچ نتیجه آماری به عنوان یافته قطعی گزارش نشده است و جداول نتایج باید پس از اجرای واقعی پژوهش و تحلیل داده ها تکمیل شوند.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، سواد اطلاعاتی ، تفکر نقاد ، اخبار جعلی ، اطلاعات نادرست ، دانش آموزان دختر ، دوره اول متوسطه ، تفکر و سبک زندگی.