کاربرد هوش مصنوعی مولد در آموزش ادبیات فارسی: فرصت ها، چالش ها و الزامات تربیتی در دوره متوسطه اول

گسترش سریع هوش مصنوعی مولد و توانایی آن در تولید، بازنویسی، خلاصه سازی، تحلیل و ارزیابی متن، فرصت های تازه ای را برای آموزش زبان و ادبیات ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد هوش مصنوعی مولد در آموزش ادبیات فارسی دوره متوسطه اول و شناسایی فرصت ها، چالش ها و الزامات تربیتی بهره گیری از آن انجام شده است. روش پژوهش مروری–تحلیلی است و مجموعه ای از منابع فارسی و انگلیسی مرتبط با هوش مصنوعی مولد، آموزش زبان، نگارش، سواد هوش مصنوعی و آموزش دوره متوسطه مورد تحلیل قرار گرفته اند. بررسی منابع نشان می دهد هوش مصنوعی مولد می تواند در آموزش ادبیات فارسی در زمینه هایی مانند تقویت نگارش و بازنویسی، توسعه دامنه واژگان، ارائه بازخورد فردی، تحلیل متن، داستان نویسی، ایجاد موقعیت های یادگیری تعاملی، طراحی فعالیت های متناسب با تفاوت های فردی و کمک به معلم در تولید محتوای آموزشی مورد استفاده قرار گیرد. در مقابل، احتمال ارائه اطلاعات نادرست، ضعف در درک ظرافت های فرهنگی و ادبی زبان فارسی، وابستگی شناختی دانش آموز، کاهش اصالت آثار نوشتاری، مسائل اخلاقی و حریم خصوصی از مهم ترین چالش های این فناوری به شمار می روند. یافته ها نشان می دهد استفاده موثر از هوش مصنوعی مولد زمانی امکان پذیر است که فناوری در جایگاه «همیار یادگیری» قرار گیرد و نقش معلم، تفکر مستقل دانش آموز، اصالت زبانی و ارزش های فرهنگی حفظ شود. بر این اساس، توسعه سواد هوش مصنوعی معلمان و دانش آموزان و تدوین چارچوب های تربیتی و اخلاقی برای استفاده از این فناوری در آموزش ادبیات فارسی ضروری است.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: هوش مصنوعی مولد ، آموزش ادبیات فارسی ، متوسطه اول ، نگارش ، سواد هوش مصنوعی