بررسی نقش یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی، تفاوت های فردی، انگیزش درونی و سبک های یادگیری در بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان

تحولات شتابان فناوری های هوشمند و ورود هوش مصنوعی به عرصه تعلیم و تربیت، زمینه بازاندیشی در الگوهای سنتی یاددهی یادگیری را فراهم کرده است. یکی از مهم ترین پیامدهای این تحول، امکان حرکت از آموزش یکسان و مبتنی بر میانگین گروهی به سوی یادگیری شخصی سازی شده ای است که در آن محتوا، سرعت، مسیر، سطح دشواری، نوع بازخورد و فعالیت های آموزشی با ویژگی ها و نیازهای هر یادگیرنده هماهنگ می شود. هدف مقاله حاضر، تحلیل نقش یادگیری شخصی سازی شده مبتنی بر هوش مصنوعی در تعامل با تفاوت های فردی، انگیزش درونی و سبک های یادگیری و تبیین سازوکارهای اثرگذاری این متغیرها بر کیفیت یادگیری دانش آموزان است. در این راستا، یادگیری شخصی سازی شده نه صرفا به معنای استفاده از ابزارهای فناورانه، بلکه به عنوان یک رویکرد تربیتی مورد توجه قرار گرفته است که بر شناخت مستمر وضعیت شناختی، عملکردی، هیجانی و انگیزشی یادگیرنده و تنظیم پویا و هدفمند تجربه آموزشی استوار است. مرور پژوهش های داخلی نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق تحلیل داده های یادگیری، یادگیری تطبیقی، ارائه بازخورد فوری و تنظیم مسیر آموزشی می تواند زمینه افزایش مشارکت، خودکارآمدی، انگیزش و عملکرد تحصیلی را فراهم کند. همچنین تفاوت های فردی در توانایی های شناختی، پیش دانسته ها، علایق، ویژگی های هیجانی، سرعت یادگیری و ترجیحات پردازش اطلاعات، ضرورت شخصی سازی آموزش را تقویت می کند. یافته های پژوهشی درباره سبک های یادگیری نیز نشان می دهد که تنوع در شیوه دریافت و پردازش اطلاعات باید در طراحی محیط های آموزشی چندوجهی مورد توجه قرار گیرد، هرچند شخصی سازی نباید به برچسب گذاری ثابت دانش آموزان بر اساس یک سبک خاص تقلیل یابد. از سوی دیگر، انگیزش درونی به عنوان یکی از سازوکارهای مهم پایداری یادگیری، هنگامی تقویت می شود که دانش آموز احساس خودمختاری، شایستگی و ارتباط با فرایند یادگیری داشته باشد. بر این اساس، ظرفیت اصلی هوش مصنوعی در آموزش زمانی تحقق می یابد که فناوری در خدمت تصمیم گیری تربیتی معلم و ایجاد تجربه ای منعطف، معنادار و دانش آموزمحور قرار گیرد. در نهایت، مقاله بر ضرورت توسعه مدل های بومی و چندبعدی شخصی سازی، توانمندسازی معلمان، رعایت عدالت دیجیتال و حفاظت از داده های دانش آموزان تاکید می کند.کلمات کلیدی : یادگیری شخصی سازی شده، هوش مصنوعی، تفاوت های فردی، انگیزش درونی، سبک های یادگیری