دستیابی به آموزش باکیفیت، مستلزم توجه عمیق به کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری و تعاملات آموزشی میان معلمان و دانش آموزان

تحولات گسترده نظام های آموزشی در دهه های اخیر نشان داده است که دستیابی به آموزش باکیفیت، تنها از طریق توسعه امکانات آموزشی یا بازنگری در محتوای درسی امکان پذیر نیست، بلکه مستلزم توجه عمیق به کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری و تعاملات آموزشی میان معلمان و دانش آموزان است. در این میان، یادگیری فعال، بازخورد اثربخش و مشارکت آموزشی دانش آموزان به عنوان سه مولفه اساسی و مکمل یکدیگر، نقش تعیین کننده ای در ارتقای کیفیت آموزش، افزایش اثربخشی تدریس و تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت ایفا می کنند. بررسی مبانی نظری و یافته های پژوهشی مرتبط با این سه متغیر نشان می دهد که میان آن ها رابطه ای پویا، متقابل و تقویت کننده وجود دارد؛ به گونه ای که تقویت هر یک از این مولفه ها می تواند زمینه بهبود سایر مولفه ها را نیز فراهم سازد.تحلیل انجام شده در این مقاله بیانگر آن است که یادگیری فعال یکی از اثربخش ترین رویکردهای آموزشی در نظام های تعلیم و تربیت معاصر محسوب می شود. این رویکرد با انتقال محوریت آموزش از معلم به دانش آموز، فرصت مناسبی را برای درگیری شناختی، هیجانی و رفتاری یادگیرندگان فراهم می آورد و آنان را از دریافت کنندگان منفعل اطلاعات به افرادی فعال، جستجوگر، تحلیل گر و مسئول در فرآیند یادگیری تبدیل می کند. هنگامی که دانش آموزان در فعالیت هایی همچون بحث های گروهی، حل مسئله، پروژه های پژوهشی، یادگیری مشارکتی، تفکر انتقادی، ارائه مطالب و فعالیت های عملی مشارکت می کنند، علاوه بر کسب دانش عمیق تر، توانایی های شناختی، اجتماعی و ارتباطی آنان نیز توسعه می یابد. این ویژگی ها در نهایت موجب افزایش کیفیت یادگیری، ارتقای عملکرد تحصیلی و شکل گیری نگرش مثبت نسبت به آموزش می شود.از سوی دیگر، یافته های نظری و تجربی نشان می دهد که یادگیری فعال بدون وجود نظام بازخورد مناسب نمی تواند به نتایج مطلوب دست یابد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی : یادگیری فعال ، بازخورد اثربخش ، مشارکت آموزشی ، دانش آموزان ، آموزش