بررسی فقهی امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم و نهج البلاغه و نقش طلاب در اجرای آن

فریضه امر به معروف و نهی از منکر از بنیادین ترین آموزه های نظام معرفتی و تربیتی اسلام است که ضامن بقا، سلامت و پویایی ارزش های دینی در پهنه اجتماع به شمار می آید. این پژوهش با هدف «بررسی فقهی امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم و نهج البلاغه و تبیین نقش راهبردی طلاب علوم دینی در فرآیند اجرای آن» انجام پذیرفته است. رویکرد پژوهش حاضر، توصیفی-تحلیلی و از حیث روش، مبتنی بر گردآوری اسنادی و کتابخانه ای ادله فقهی، آیات قرآن و خطبه ها و نامه های نهج البلاغه است. یافته های فقهی پژوهش نشان می دهد که این فریضه در شمار واجبات عینی یا کفایی بر اساس نوع موقعیت و مراتب است که اقامه آن بر پیش شرط هایی همچون علم به معروف و منکر، احتمال تاثیر، اصرار بر گناه و نبود مفسده استوار است. در تعالیم علوی نیز این دو اصل، رکین ترین پایه های شریعت و بالاتر از تمامی اعمال نیک حتی جهاد فی سبیل الله معرفی شده اند. علاوه بر ابعاد نظری، یافته ها حاکی از آن است که طلاب و مبلغان دینی با تمسک به تخصص علمی در تمییز مصادیق معروف و منکر، آشنایی با مقتضیات زمان و رعایت مراتب تربیتی و زبانی (از منظر روانی-اجتماعی)، نقشی کلیدی در احیا، فرهنگ سازی و بازنمایی چهره رحمانی این حکم الهی دارند. طلاب رسالت دارند ضمن پرهیز از روش های سلبی صرف، رویکرد اقناعی، ایجابی و الگوپذیری عملی را در هدایت اقشار گوناگون جامعه نهادینه سازند

کلیدواژه ها:

امر به معروف ، نهی از منکر ، فقه اسلامی ، نهج البلاغه ، نقش طلاب.