بررسی اضطراب ناشی از آینده شغلی و نقش امید به آینده، خودکارآمدی و حمایت خانواده در دانش آموزان دوره متوسطه

اضطراب ناشی از آینده شغلی یکی از مهم ترین دغدغه های روان شناختی دانش آموزان دوره متوسطه است که با نزدیک شدن به زمان انتخاب رشته تحصیلی، ورود به دانشگاه و برنامه ریزی برای اشتغال، شدت بیشتری پیدا می کند. تغییرات سریع بازار کار، افزایش رقابت برای ورود به دانشگاه ها، گسترش فناوری های نوین، تحولات اقتصادی و اجتماعی و ابهام در فرصت های شغلی موجب شده است بسیاری از نوجوانان نسبت به آینده شغلی خود نگرانی و نااطمینانی قابل توجهی را تجربه کنند. استمرار این اضطراب می تواند پیامدهایی همچون کاهش انگیزه تحصیلی، افت عملکرد آموزشی، کاهش سلامت روان، افزایش فرسودگی تحصیلی، کاهش امید به آینده و تضعیف تصمیم گیری شغلی را در پی داشته باشد. ازاین رو شناسایی عوامل محافظت کننده و متغیرهای روان شناختی موثر بر کاهش اضطراب آینده شغلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.هدف پژوهش حاضر بررسی نقش امید به آینده، خودکارآمدی و حمایت خانواده در پیش بینی اضطراب ناشی از آینده شغلی دانش آموزان دوره متوسطه است. این پژوهش با رویکرد توصیفی همبستگی انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه بوده و نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری مناسب از میان دانش آموزان انتخاب می شود. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه اضطراب آینده شغلی، پرسشنامه امید به آینده، مقیاس خودکارآمدی عمومی و مقیاس حمایت ادراک شده خانواده استفاده خواهد شد. داده ها با بهره گیری از شاخص های آمار توصیفی و آزمون های آماری مناسب از جمله ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل می شوند.بر مبنای مبانی نظری و پیشینه پژوهش انتظار می رود بین امید به آینده و اضطراب ناشی از آینده شغلی رابطه منفی و معنادار وجود داشته باشد؛ به این معنا که هرچه دانش آموزان نسبت به آینده خود امیدوارتر باشند، میزان نگرانی و اضطراب آنان درباره آینده شغلی کاهش می یابد. همچنین انتظار می رود خودکارآمدی، به عنوان باور فرد نسبت به توانایی های خود در مدیریت چالش ها و دستیابی به اهداف، نقش مهمی در کاهش اضطراب آینده شغلی ایفا کند. علاوه بر این، حمایت عاطفی، آموزشی و روانی خانواده می تواند احساس امنیت، اعتمادبه نفس و امید را در نوجوانان افزایش داده و از شدت نگرانی آنان نسبت به آینده شغلی بکاهد.نتایج این پژوهش می تواند شواهد علمی ارزشمندی برای مشاوران مدارس، روان شناسان، معلمان، مدیران آموزشی و والدین فراهم آورد تا با طراحی برنامه های آموزشی و مداخلات روان شناختی، زمینه ارتقای امید به آینده، تقویت خودکارآمدی و افزایش حمایت خانواده را در دانش آموزان فراهم کنند. همچنین یافته های این مطالعه می تواند در تدوین سیاست های آموزشی و برنامه های هدایت تحصیلی و شغلی مورد استفاده قرار گیرد و در نهایت به کاهش اضطراب آینده شغلی، ارتقای سلامت روان، افزایش انگیزه تحصیلی و بهبود آمادگی دانش آموزان برای ورود موفق به بازار کار و زندگی حرفه ای منجر شود.کلیدواژه ها: اضطراب آینده شغلی، امید به آینده، خودکارآمدی، حمایت خانواده، سلامت روان، دانش آموزان دوره متوسطه.