نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری دانش آموزان ابتدایی؛ فرصت ها، چالش ها و راهکارهای کاربردی برای معلمان

تفاوت های فردی میان دانش آموزان ابتدایی یکی از مهم ترین مسائلی است که معلمان در فرایند تدریس با آن مواجه هستند. دانش آموزان یک کلاس از نظر سرعت یادگیری، پیش دانسته ها، علایق، میزان تمرکز، توانایی حل مسئله و شیوه دریافت اطلاعات با یکدیگر تفاوت دارند و ارائه یک برنامه آموزشی یکسان برای همه آنان نمی تواند همیشه پاسخگوی این تفاوت ها باشد. هوش مصنوعی با قابلیت تحلیل داده های یادگیری، شناسایی الگوهای عملکردی و ارائه پیشنهادهای متناسب با وضعیت هر یادگیرنده، ظرفیت جدیدی برای حرکت به سمت شخصی سازی آموزش ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری دانش آموزان ابتدایی، شناسایی فرصت ها و چالش های آن و ارائه راهکارهای کاربردی برای معلمان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و اسنادی است و برای تدوین آن، پژوهش های علمی و منابع معتبر منتشرشده در سال های اخیر بررسی و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند در تشخیص نیازهای یادگیری، طراحی تمرین های متناسب، ارائه بازخورد سریع، یادگیری تطبیقی، ارزشیابی تکوینی و پشتیبانی از تصمیم های آموزشی معلم نقش موثری داشته باشد. پژوهش های انجام شده در حوزه آموزش کودکان نیز ظرفیت فناوری های هوشمند را در تقویت یادگیری شخصی سازی شده، سواد خواندن، تعامل و مشارکت آموزشی نشان داده اند. با این حال، چالش هایی همچون حریم خصوصی داده ها، خطاهای الگوریتمی، شکاف دیجیتال، وابستگی به فناوری، کاهش تعامل انسانی و ضرورت ارتقای سواد هوش مصنوعی معلمان باید مورد توجه قرار گیرد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که استفاده مطلوب از هوش مصنوعی در دوره ابتدایی زمانی امکان پذیر است که فناوری در نقش ابزار پشتیبان معلم قرار گیرد و جایگزین قضاوت حرفه ای و رابطه انسانی معلم و دانش آموز نشود. بر این اساس، الگوی پیشنهادی پژوهش بر شناخت فردی دانش آموز، انتخاب ابزار متناسب، شخصی سازی فعالیت، نظارت معلم و اصلاح مستمر مسیر یادگیری استوار است.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی، شخصی سازی یادگیری، آموزش ابتدایی، یادگیری تطبیقی، فناوری آموزشی، ارزشیابی تکوینی، معلم، یادگیری دانش آموزمحور