آسیب شناسی رفتار علمی و اجتماعی عالمان دین از منظر قرآن و نهج البلاغه؛ هشداری به دانش آموختگان علوم حوزوی

عالمان دین و دانش آموختگان علوم حوزوی به دلیل برخورداری از مرجعیت نمادین و نقش واسطه گری میان آموزه های وحیانی و جامعه، همواره زیر ذره بین ارزیابی های عمومی و الهی قرار دارند. رسالت بنیادین این قشر، هدایت جامعه و تبیین معارف دینی است؛ اما هرگونه انحراف فکری، اخلاقی یا رفتاری در این طبقه می تواند پیامدهای جبران ناپذیری بر دینداری توده ها برجای گذارد. پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی رفتار علمی و اجتماعی عالمان دین از منظر قرآن کریم و نهج البلاغه و ارائه هشدارهای راهبردی به دانش آموختگان علوم حوزوی سامان یافته است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر آیات وحیانی، خطبه ها، نامه ها و حکمت های علوی، آسیب های متوجه این صنف را استخراج و دسته بندی نموده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که آسیب های رفتار علمی در دو محور عمده «آسیب های معرفتی و انگیزشی» (نظیر علم اندوزی بدون عمل، مراء و جدل، کتمان حقیقت و توجیه منافع فردی) و آسیب های رفتار اجتماعی در محور «آسیب های تعاملی و مدیریتی» (از جمله دنیاگرایی، تجمل خواهی، عافیت طلبی، فاصله گیری از طبقات محروم، استبداد رای و هم نوایی با صاحبان زر و زور) تبلور می یابد. هشدارهای قرآن و امیرالمومنین (ع) نشان می دهد که سقوط عالمان، مقدمه تباهی جامعه و مشروعیت زدایی از باورهای دینی است؛ بنابراین، بازخوانی این آموزه ها برای نسل نوپای دانش آموختگان حوزوی ضرورتی اجتناب ناپذیر است تا با تقویت خودکنترلی، زهد پیشگی و حریت علمی، از تبدیل دین به ابزار قدرت و ثروت پیشگیری نمایند.

کلیدواژه ها:

عالمان دین ، آسیب شناسی رفتاری ، قرآن کریم ، نهج البلاغه ، دانش آموختگان حوزوی.