الگوی تربیت اخلاقی و تهذیب نفس طلبه در پرتو آموزه های قرآن کریم و نهج البلاغه

رسالت طلبگی و هدایتگری دینی پیوندی ناگسستنی با تهذیب باطنی و آراستگی به مکارم اخلاقی دارد؛ به گونه ای که توفیق در خطابه و تبلیغ هدایت بخش، فرع بر خودسازی و تزکیه نفس مبلغ است. پژوهش حاضر با هدف تدوین «الگوی تربیت اخلاقی و تهذیب نفس طلبه» و تبیین «روش شناسی تبلیغ و گفت وگوی هدایت بخش» در پرتو آموزه های قرآن کریم و نهج البلاغه به انجام رسیده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش توصیفی–تحلیلی، گزاره های اخلاقی و بیانات ناظر بر سیره بیانی و ارتباطی را از متون وحیانی و کلام امیرالمومنین (ع) استخراج و دسته بندی کرده است. یافته ها نشان می دهد که الگوی تهذیب نفس طلبه بر چهار پایه شناختی (تقویت بصیرت توحیدی)، عاطفی (محبت محوری و مراقبه باطنی)، رفتاری (تطابق سخن با عمل) و معنوی (یاد مرگ و زهد ورزیدن) استوار است. همچنین روش شناسی تبلیغ هدایت بخش در قرآن و نهج البلاغه بر راهبردهایی نظیر بلاغت مبتنی بر حکمت، مخاطب شناسی فعال، مدارا و جدال احسن، لحن نرم و استفاده از تمثیلات روشنگر تکیه دارد. نتایج حاکی از آن است که نفوذ کلام مبلغ بیش از آنکه متکی بر آرایه های بیانی محض باشد، بازتابی از طهارت نفس، صدق نیت و همراهی عمل با گفتار است. ازاین رو، نظام آموزشی حوزوی نیازمند بازطراحی فرآیندهای تربیتی است تا ساحت خطابه با رسالت تزکیه درهم آمیخته و الگویی همه جانبه از ارتباط هدایتگرانه در عصر حاضر محقق گردد.

کلیدواژه ها:

تهذیب نفس ، تربیت اخلاقی ، طلبه ، روش شناسی تبلیغ ، قرآن و نهج البلاغه.