روش شناسی تبلیغ و گفت وگوی هدایت بخش در قرآن و نهج البلاغه؛ دلالت ها و راهکارها برای رسالت خطابه طلاب

رسالت خطابه و هدایتگری دینی از ارکان بنیادین فعالیت تبلیغی حوزویان است که در جهان معاصر به دلیل دگرگونی در الگوهای فکری مخاطبان و ظهور شبهات پیچیده، نیازمند بازخوانی روش شناختی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین «روش شناسی تبلیغ و گفت وگوی هدایت بخش در قرآن کریم و نهج البلاغه» و استخراج دلالت ها و راهکارهای کاربردی برای ارتقای خطابه طلاب تدوین شده است. روش این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی با رویکرد اجتهادی–اکتشافی است که از طریق فیش برداری متون دینی و انطباق آن با مولفه های نوین کنش ارتباطی و بلاغت استدلالی صورت پذیرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که گفت وگوی هدایت بخش در آموزه های قرآن بر پایه سه گانه «حکمت، موعظه حسنه و جدال احسن» استوار است؛ منظومه ای که در آن اقناع عقلانی، برانگیختگی عاطفی و رعایت کرامت انسانی مخاطب در اولویت قرار دارد. در نهج البلاغه نیز علوی ترین الگوهای خطابه با شاخصه هایی نظیر موقعیت شناسی کلامی، صراحت توام با رفق، مخاطب پژوهی دقیق و هماهنگی میان گفتار و زیست خطیب تجلی یافته است. دلالت های مستخرج از این دو منبع وحیانی برای طلاب نشان می دهد که خطابه موثر باید از حالت خطی و تک گویانه خارج شده و به فرآیندی تعاملی، مسئله محور و مجهز به تفکر انتقادی تبدیل شود. بر این اساس، راهکارهای پیشنهادی در سه ساحت «رویکرد معرفتی و استدلالی»، «آداب روان شناختی و اخلاق گفت وگو» و «مهارت های کلامی و بیان معاصر» صورتبندی شده اند تا زمینه بازآفرینی کارآمد سنت منبر و اقناع فکری نسل امروز فراهم آید.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، نهج البلاغه ، روش شناسی تبلیغ ، گفت وگوی هدایت بخش ، خطابه طلاب.