نقش مدارس در آموزش و پرورش مهارت های دیجیتال جهت مقابله با چالش های آینده با هوش مصنوعی

تحولات سریع فناوری های دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی، ماهیت مهارت های مورد نیاز دانش آموزان برای زندگی، تحصیل و اشتغال آینده را دستخوش تغییر کرده است. مدرسه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی و آموزشی، دیگر نمی تواند صرفا به انتقال دانش های موضوعی اکتفا کند، بلکه باید زمینه پرورش سواد دیجیتال، تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت، همکاری، اخلاق فناوری و توانایی تعامل مسئولانه با هوش مصنوعی را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدارس در آموزش و پرورش مهارت های دیجیتال برای مواجهه با چالش های آینده در عصر هوش مصنوعی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل منابع علمی و گزارش های معتبر بین المللی است. در این پژوهش ضمن تبیین مفهوم مهارت دیجیتال و سواد هوش مصنوعی، نقش مدرسه، معلم، مدیر، معاون فناوری، خانواده و دانش آموز در فرایند تحول دیجیتال بررسی شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که مهارت دیجیتال در عصر هوش مصنوعی صرفا به توانایی استفاده از رایانه، تلفن همراه یا نرم افزار محدود نیست؛ بلکه شامل توانایی جست وجو و ارزیابی اطلاعات، تولید محتوای دیجیتال، حفظ امنیت و حریم خصوصی، حل مسئله با ابزارهای دیجیتال، تشخیص محتوای نادرست، شناخت محدودیت های هوش مصنوعی و استفاده اخلاقی از فناوری است. گزارش یونسکو نیز سواد دیجیتال را در حوزه هایی مانند سواد اطلاعات و داده، ارتباط و همکاری، تولید محتوای دیجیتال، ایمنی و حل مسئله مورد توجه قرار می دهد. همچنین چارچوب شایستگی هوش مصنوعی معلمان یونسکو بر پنج بعد نگرش انسان محور، اخلاق هوش مصنوعی، مبانی و کاربردهای .AI، پداگوژی هوش مصنوعی و استفاده از AI برای یادگیری حرفه ای تاکید داردنتایج نشان می دهد که مدرسه آینده باید محیطی برای یادگیری فعال، پروژه محور، مسئله محور و میان رشته ای باشد. و دانش آموز را برای شرایطی آماده کند که بسیاری از مشاغل و فرایندهای اجتماعی تحت تاثیر هوش مصنوعی قرار خواهند گرفت. در این مسیر، معلم جایگاه خود را از انتقال دهنده صرف دانش به هدایتگر، تسهیلگر و ارزیاب یادگیری تغییر می دهد. بنابراین، استفاده صحیح از هوش مصنوعی نیازمند ترکیب فناوری با ارزش های انسانی، تفکر انتقادی و مسئولیت اجتماعی است.کلیدواژه ها: مدرسه، مهارت های دیجیتال، هوش مصنوعی، سواد دیجیتال، سواد هوش مصنوعی، آموزش، دانش آموز، معلم، آینده پژوهی.