زمان و ریتم در نمایش های سنتی: بررسی تفاوت زمان آیینی با زمان دراماتیک

پژوهش حاضر با رویکردی نظری و مروری به بررسی ماهیت زمان و ریتم در نمایش های سنتی پرداخته و تفاوت آن را با زمان دراماتیک در تئاتر تحلیل می کند. هدف اصلی، آشکار ساختن چگونگی تجربه زمان در اجراهای آیینی و نقش ریتم به عنوان عنصر سازمان دهنده زمان و تجربه جمعی است. داده های پژوهش از طریق مطالعه منابع کتابخانه ای در حوزه مطالعات اجرا، انسان شناسی آیین و نظریه های تئاتر گردآوری شد و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که زمان آیینی ماهیتی چرخه ای، تکرارشونده و جمعی دارد و از طریق ریتم موسیقی، حرکت های بدنی و تکرار مناسک شکل می گیرد، در حالی که زمان دراماتیک خطی، روایت محور و فردی است و در خدمت پیشرفت داستان قرار دارد. در نمایش های آیینی، مشارکت مخاطب در اجرا باعث شکل گیری تجربه ای تعلیقی از زمان می شود و احساس حضور جمعی را تقویت می کند، اما در تئاتر دراماتیک، مخاطب معمولا ناظر منفعل روایت است. تحلیل نظری پژوهش بر اساس دیدگاه های الیاده، ترنر، شکنر، باربا و فیشر لیشته نشان می دهد که درک زمان در سنت نمایشی، بازتابی از جهان بینی آیینی و فرهنگی است و مطالعه آن برای فهم ارتباط میان ریتم، اجرا و تجربه انسانی ضرورتی بنیادین دارد.

کلیدواژه ها:

زمان آیینی ، زمان دراماتیک ، ریتم ، نمایش های سنتی ، تجربه اجرا