الگوی مصرف در آیینه فرهنگ

فرهنگ نه تنها به هویت فردی ما شکل می دهد، بلکه در ایجاد و تقویت هویت جمعی نیز نقش دارد. هویت جمعی یک جامعه از طریق فرهنگ مشترک، تاریخ و ارزش های مشترک شکل می گیرد. درست است که مقوله فرهنگ در موارد زیادی شامل رفتارها هم می شود، اما اساس و ریشه فرهنگ، عبارت است از عقیده، برداشت و تلقی هر انسانی از واقعیات و حقایق عالم و نیز خلقیات فردی و خلقیات اجتماعی و ملی. فرهنگ همان باورها، ارزش ها، رفتارها و عادت هایی است که اعضای یک جامعه در زندگی روزمره به کار می گیرند و باعث می شوند که آن جامعه خاص و منحصر به فرد شود. از نحوه صحبت کردن و غذا خوردن تا جشن ها و آیین های سنتی، همه این ها بخشی از فرهنگ یک جامعه هستند که آرام آرام هویت افراد را تشکیل می دهد. فرهنگ و هویت در واقع مثل نقشه راه است که به افراد کمک می کند تا به دنیای اطراف خود نگاه و ریشه ای که جامعه ی کنونی از آن شکل گرفته را بهتر درک کنند. همان طور که در هر علمی عناصر آن علم مشخص، توصیف و رده بندی می شود تا جایگاه انواع عناصر آن مشخص شود در شناخت فرهنگ نیز به همین صورت عمل می شود. یکی از مهم ترین پیشرفت های علمی عصر حاضر شناخت فرهنگ است. بشر در طول تاریخ به طور مبهم از وجود فرهنگ آگاهی داشت و حتی این آگاهی، اندک و سطحی به سبب برخورد و مقایسه رسوم و عادات جوامع با یکدیگر صورت می گرفت. صرفه جویی از اصطلاحات بسیار معمول و پرکاربرد در جامعه است و مردم از دیرباز با این اصطلاح آشنایی دارند. صرفه جویی به معنای استفاده نکردن نیست، بلکه این اصطلاح دلالت بر درست و بجا استفاده کردن از منابع و امکانات موجود دارد. در این میان، فرهنگ صرفه جویی متضمن باورها، ارزش ها، هنجارها و رفتارهایی است که عمل صرفه جویی را در جامعه نهادینه می سازد. به عبارتی فرهنگ صرفه جویی درصدد آن است که به افراد جامعه بیاموزد منابع و امکانات موجود با محدودیت مواجه هستند و باید همواره به شیوه صحیح از آن ها استفاده کنیم؛ و به علاوه، هزینه تهیه و فراهم آوردن آن ها بسیار گزاف است و با استفاده بهینه و صحیح می توانیم از اسراف و دور ریختن بسیاری از مواهب و منابعی که در اختیار داریم جلوگیری کنیم و از این راه هم به توسعه کشور کمک کنیم و هم به فکر آیندگان و تامین امکانات برای آن ها باشیم. اصلاح الگوی مصرف در واقع به مفهوم نهادینه کردن طرق درست و استفاده به اندازه از منابع و ذخایر موجود است، که باعث بهبود شاخص های زندگی و کاهش هزینه ها شده و زمینه و بستر را برای نشر و افزایش عدالت فراهم می نماید. از طرفی مصرف بهینه باعث می شود تا علاوه بر پیشرفت های ناشی از ارتقای فن آوری و طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات مطابق با استانداردهای جهانی، فرصت توزیع مناسب منابع و به تبع آن پیشرفت و ارتقاء در دیگر بخش هایی که کمتر مورد توجه بوده است نیز فراهم گردد. همچنین مصرف بهینه و صرفه جویی درست و ارتقای بهره وری در مصرف انرژی و پتانسیل های موجود، سبب پویایی و رشد بیشتر در قسمت های مختلف از جمله اقتصاد کشور می گردد. بنابراین ضرورت و اهمیت اصلاح الگوی مصرف در جامعه و بخش های گوناگون بیش از پیش خود را نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، رفتار ، هنجار ، الگوی مصرف