چالش های قانونی و اخلاقی در استفاده از فناوری های نوین با تمرکز بر فناوری های مالی

رشد شتابان فناوری های نوین در دهه های اخیر ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و حقوقی جوامع معاصر را با تحولات عمیق مواجه ساخته است. در این میان فناوری های نوین مالی به عنوان یکی از مهم ترین مصادیق این تحول نقش چشمگیری در بازتعریف شیوه های ارائه خدمات مالی، مدیریت سرمایه و تعاملات اقتصادی ایفا کرده اند. ابزارهایی نظیر بانکداری دیجیتال، پرداخت های الکترونیکی، رمزارزها، قراردادهای هوشمند و سامانه های هوشمند اعتبارسنجی ضمن افزایش کارایی و دسترسی، چالش های قابل توجهی در حوزه های قانونی و اخلاقی ایجاد کرده اند. نبود چارچوب های حقوقی متناسب با سرعت تحولات فناورانه خطر بروز خلاهای نظارتی، تضعیف حقوق مصرف کنندگان و ایجاد بی ثباتی در نظام های مالی را افزایش داده است. از سوی دیگر بهره گیری گسترده از داده های مالی و الگوریتم های تصمیم گیری خودکار، مسائل اخلاقی مهمی همچون نقض حریم خصوصی، تبعیض الگوریتمی و کاهش شفافیت را برجسته ساخته است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخانه ای انجام شده و در آن با تحلیل کیفی منابع علمی، اسناد حقوقی و تجربیات تطبیقی کشورها مهم ترین چالش های قانونی و اخلاقی استفاده از فناوری های نوین شناسایی و بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که توسعه مسئولانه فناوری های نوین مستلزم تدوین قوانین پویا، نهادینه سازی اصول اخلاقی در طراحی فناوری و تقویت نقش نهادهای تنظیم گر است.

کلیدواژه ها:

فناوری های نوین ، فناوری مالی ، چالش های قانونی ، اخلاق فناوری ، حقوق دیجیتال ، حریم خصوصی