طراحی سیستم دفاع هوشمند علیه حملات سایبری در شبکه های ۶G با استفاده از هوش مصنوعی توضیح پذیر (Explainable AI)

شبکه های نسل ششم به عنوان زیرساخت ارتباطی آینده، با پشتیبانی از نرخ های انتقال بسیار بالا، تاخیر فوق کم و ادغام گسترده هوش مصنوعی در لایه های مختلف شبکه، امکان ارائه خدمات هوشمند و کاربردهای حیاتی را فراهم می کنند؛ با این حال، پیچیدگی معماری، استفاده از مجازی سازی، محاسبات لبه و خودکارسازی تصمیم گیری ها، سطح تهدیدات سایبری را به طور قابل توجهی افزایش داده است. راهکارهای امنیتی سنتی مبتنی بر قواعد ایستا، توانایی مقابله موثر با حملات پویا و ناشناخته این شبکه ها را ندارند و در نتیجه استفاده از سیستم های دفاع سایبری هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی مورد توجه قرار گرفته است، اما ماهیت جعبه سیاه بسیاری از این مدل ها، شفافیت تصمیمات امنیتی و اعتماد عملیاتی را با چالش مواجه می سازد. در این مقاله، با تمرکز بر هوش مصنوعی توضیح پذیر، یک رویکرد معماری محور برای طراحی سیستم های دفاع هوشمند در شبکه های نسل ششم مورد تحلیل قرار می گیرد که فراتر از سیستم های تشخیص نفوذ صرف بوده و کل چرخه تشخیص، تحلیل و واکنش امنیتی را در بر می گیرد. روش کار مبتنی بر مرور و تحلیل تطبیقی مطالعات معتبر فارسی و انگلیسی و بررسی نقش XAI در افزایش تفسیرپذیری تصمیمات امنیتی است. نتایج این تحلیل نشان می دهد که ادغام هوش مصنوعی توضیح پذیر در معماری دفاع سایبری شبکه های ۶G می تواند ضمن حفظ کارایی فنی در تشخیص حملات، شفافیت تصمیم گیری، قابلیت ممیزی سامانه و اعتماد مدیران شبکه را به طور معناداری ارتقا داده و بستر لازم برای توسعه شبکه های امن، پایدار و قابل اعتماد نسل آینده را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

شبکه های نسل ششم ، معماری دفاع سایبری ، سیستم های دفاع هوشمند ، هوش مصنوعی توضیح پذیر