بلاغت روایی ژرار ژنت در رمان «بینوایان» اثر ویکتور هوگو: تحلیلی بر نقش زبان در شکل دهی معنا، عاطفه و ایدئولوژی

نظریه بلاغت روایی از دیدگاه های مهم ژرار ژنت روایت شناس برجسته فرانسوی است. در این مقاله با تکیه بر محورهای اصلی نظریه ژنت - شامل نظم، مدت، بسامد، کانونمندی و صدا - نشان داده می شود که هوگو ساختار روایت را نه صرفا برای سازمان دهی رویدادها، بلکه به منزله ابزاری بلاغی برای اقناع، عاطفی جهت دهی اخلاقی و ساخت جهان بینی رمان به کار می گیرد. تحلیل نظم روایت آشکار می سازد که تقدم و تاخیرهای عمدی همچون بازگشت مفصل به گذشته ژان والژان یا توصیف های طولانی تاریخی، تعلیق اخلاقی و بازآرایی تدریجی داوری خواننده را شکل می دهد. بررسی مدت نشان می دهد مکث های گسترده در توصیف نبرد واترلو یا فاضلاب پاریس کارکردی فراتر از توصیف دارند و نقش خطابه ای پیدا می کنند. مطالعه بسامد بیانگر آن است که تکرار روایی رنج و فقر سازوکار تاکید و برانگیختن همدلی جمعی را می سازد. همچنین تحلیل کانونمندی و صدا نشان می دهد راوی دانای کل در بینوایان با مداخلات تفسیری و خطاب های مستقیم اقتدار اخلاقی خود را تثبیت کرده و افق تفسیر خواننده را هدایت می کند. نتایج این پژوهش بیان می کند که بینوایان نمونه ممتازی از کاربرد بلاغی ساختار روایت است؛ رمانی که در آن صورت بندی روایی نه خنثی بلکه فعالانه در خدمت ساخت پیام اخلاقی و اجتماعی اثر عمل می کند.

کلیدواژه ها:

بلاغت روایی ، ژرار ژنت ، روایت داستان ، ویکتور هوگو