بررسی تطبیقی مفهوم بخشش آگاهانه در مثنوی معنوی با تاکید بر رویکرد معنوی روان شناسی کاترین پاندر

در ساحت عرفان مولوی، گذشت نه یک واکنش اخلاقی، که جلوه ای از ادراک شهودی و پالایش باطنی است. این مقاله با هدف بررسی تطبیقی «بخشش آگاهانه» در مثنوی معنوی و آموزه های روان شناسی معنوی کاترین پاندر، به تحلیل حکایت معروف امام علی (ع) در دفتر اول مثنوی می پردازد؛ جایی که او در لحظه قدرت، به سبب درک درونی از نفوذ خشم در نیت، از اجرای ضربت بازمی ماند. بخشش آگاهانه در این زمینه، به کنشی اطلاق می شود که برخاسته از تامل در نیت، تهی از انگیزه های نفسانی، و برآمده از شهود و خلوص باطن است؛ گذشتی که نه از سر ضعف بلکه از توان روحی و وقوف بر حقیقت سرچشمه می گیرد. پاندر نیز در کتاب «قانون شفا» بر آن است که تا زمانی که انسان خشم یا رنجی را در خود نگاه دارد، جریان فیض الهی به حالت انسداد درمی آید و سلامتی روان حاصل نمی شود. این پژوهش، با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی، نشان می دهد که گذشت آگاهانه، تنها زمانی معنا می یابد که کنش، در پرتو بینشی درونی، از واکنشی لحظه ای به تصمیمی معنوی دگرگون شود. تحلیل حاضر، هم سویی عرفان مولوی و روان شناسی معنوی را در تبیین بخشش، به مثابه فرآیندی تعالی بخش و شفابخش، برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

بخشش آگاهانه ، مثنوی معنوی ، امام علی (ع) ، شهود درونی ، پالایش نیت ، کاترین پاندر