نقش تربیت بدنی در بهبود مهارت های اجتماعی دانش آموزان ابتدایی: یک مطالعه کیفی

تربیت بدنی در دوره آموزش ابتدایی بستری بی بدیل برای توسعه شایستگی های اجتماعی کودکان فراهم می کند، با این حال در بسیاری از ساختارهای آموزشی موجود، مسئولیت هدایت و مدیریت ساعات ورزش عمدتا بر عهده آموزگاران پایه بوده و حضور مربیان تخصصی این رشته بسیار محدود است. پژوهش کیفی حاضر با هدف واکاوی نقش زنگ ورزش در بهبود مهارت های اجتماعی دانش آموزان از دریچه تجربیات زیسته آموزگاران ابتدایی انجام پذیرفته است. به منظور گردآوری داده ها، از تکنیک مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته با آموزگاران مجربی که خود وظیفه تدریس درس تربیت بدنی کلاسشان را بر عهده داشتند، استفاده شد. واکاوی داده ها از طریق رویکرد تحلیل مضمون نشان داد که ادغام نقش معلم پایه و مربی ورزش، به رغم چالش های موجود، به واسطه شناخت عمیق تر و همه جانبه تر آموزگار از ویژگی های رفتاری تک تک دانش آموزان، فرصتی منحصربه فرد برای مداخلات هدفمند پرورشی ایجاد می کند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که درگیر شدن دانش آموزان در بازی های گروهی و فعالیت های حرکتی، موقعیت های واقعی و ملموسی را برای تمرین عملی کار تیمی، درک متقابل، حل تعارضات بین فردی و مدیریت هیجاناتی همچون خشم و شکست به وجود می آورد. همچنین مشخص شد از آنجا که آموزگاران پایه زمان بیشتری را با متربیان سپری می کنند، قادرند رفتارهای مثبت و مهارت های ارتباطی تثبیت شده در حیاط مدرسه را به فضای کلاس درس و سایر تعاملات روزمره تعمیم دهند. در نتیجه گیری این مطالعه می توان اذعان داشت که اگرچه فقدان معلمان تخصصی تربیت بدنی در مقطع ابتدایی یک خلا ساختاری به شمار می رود، اما بهره گیری آگاهانه آموزگاران پایه از پتانسیل های نهفته در بازی و حرکت، می تواند این ساعات را به آزمایشگاهی غنی برای جامعه پذیری کودکان تبدیل سازد؛ امری که نیازمند توجه ویژه سیاست گذاران آموزشی به تدوین برنامه های توانمندسازی مستمر جهت ارتقای دانش و مهارت های عملی آموزگاران در حوزه تربیت بدنی است.

کلیدواژه ها:

تربیت بدنی ، مهارت های اجتماعی ، آموزگاران ابتدایی ، مطالعه کیفی ، بازی های گروهی